CD-recensie

 

© Basia Jaworski, juli 2016
Blogspot op https://basiaconfuoco.wordpress.com/

 

Frankel: Vioolconcert op. 25 (In Memory of Six Million) - Altvioolconcert op. 45 - Serenade concertante voor pianotrio en orkest op. 37

Ulf Hoelscher (viool), Brett Dean (altviool), Stephen Emmerson (piano), David Lale (cello), Queensland Symphony Orchestra olv Werner Andreas

CPO 9994222

Live opname door Max Rostal: https://www.youtube.com

Frankel: Strijkkwartetten nr. 1-5 (compl.)

Nomos Quartett

CPO 999420

https://open.spotify.com

 

 

 


 
 
Benjamin Frankel

In 1957 verhuisde Benjamin Frankel naar Zwitserland. In Engeland, zijn vaderland, was hij voornamelijk bekend als filmcomponist. Geen wonder, want op zijn naam staat muziek voor meer dan 100 films, waaronder klassiekers als "The Seventh Veil", "The Night of the Iguana" en "Curse of the Werewolf". In Zwitserland vond hij eindelijk de rust om zich met serieuze(re) muziek bezig te houden. In 15 jaar tijd (Frankel stierf in 1973) componeerde hij er o.a. acht symfonieën en een opera.
Frankel werd geboren in Londen in 1906 in een Pools-Joods gezin. Op zijn veertiende ging hij in de leer bij een horlogemaker, en gelukkig voor hem werd zijn talent spoedig ontdekt. Een tijdje speelde hij met het idee om een Joodse componist à la Bloch te worden (hij beschouwde zichzelf als een "Engelse Jood " of een "Joodse Engelsman", wat hem er overigens niet van weerhield om met een niet-Joodse vrouw te trouwen - een daad, die een breuk met zijn familie veroorzaakte).
De muzikale taal van Frankel laat zich niet makkelijk omschrijven. In de jaren vijftig bestudeerde hij het serialisme en paste dit geregeld toe in zijn eigen composities, maar toch klinken zijn werken nergens atonaal. Het mooiste voorbeeld hiervan is wellicht het Altvioolconcert, zeer melodieus, romantisch en toch gebruikmakend van de twaalftoonstechniek. Het Vioolconcert componeerde Frankel - op diens verzoek - voor zijn vriend Max Rostal. De première vond plaats in 1951 tijdens het Festival of Britain. Het concert draagt de titel "In Memory of Six Million" en belichaamt Franks persoonlijke betrokkenheid bij het lot van de Europese Joden. Het begin doet mij denken aan het Vioolconcert van Korngold en in het vierde deel kom ik Mahleriaanse "deuntjes" tegen: er zit ook een citaat in uit "Verlorne Müh" uit diens "Wunderhorn" liederen Ulf Hoelscher, die het concerto met Max Rostal heeft ingestudeerd speelt het virtuoos en met een intense betrokkenheid.

Strijkkwartetten
Frankels eerste drie strijkkwartetten werden voor het eerst uitgevoerd door het Blech Quartet in respectievelijk 1947 en 1949. De première van het Vierde werd in 1949 verzorgd door het toen piepjonge Amadeus Quartett (waar waren toen de opnametechnici?) De gave van Frankel om luchtig met het serialisme om te gaan klinkt door in zijn Vijfde strijkkwartet. Het uit 1965 stammende werk is het voorbeeld van de unieke vermogen van de componist om het atonale in een melodie om te zetten.
De onvolprezen firma CPO die Frankel's muziek aan de wereld openbaarde verdient alle lof; ook voor de schitterende toelichtingen met muziekvoorbeelden geschreven door Buxton Orr, Frankels leerling en vriend.


index

Home  -  Actueel  -  Audio  -  Muziek  -  Video  -  Boeken  -  Links