H

CD-recensie

 

© Aart van der Wal, februari 2011

 

 

 

 

 

 

Wagner: Orchestral Works (vol. 1)

Die Meistersinger von Nürnberg: Voorspel tot de eerste akte - Lohengrin: Voorspel tot de eerste en derde akte - Parsifal: Voorspel tot de eerste akte - Der Fliegende Holländer: Ouverture - Tannhäuser: Ouverture - Tristan und Isolde: Voorspel en Liebestod

Radio Filharmonisch Orkest o.l.v. Edo de Waart

Exton OVCL-00153 • 78 • (sacd)

 

* * *

Wagner: Orchestral Works (vol. 2)

Die Walküre: Walkurenritt - Die Feen: Ouverture - Eine Faust-Ouvertüre - Rienzi: Ouverture -
Die Meistersinger von Nürnberg
:
Voorspel tot de derde akte - Siegfried-Idyll

Radio Filharmonisch Orkest o.l.v. Edo de Waart

Exton OVCL-00198 • 68 • (sacd)

 


Hoe de bezuinigingen straks voor onze omroeporkesten en het omroepkoor ook uit mogen pakken, Jaap van Zweden zal er als chefdirigent niet meer bij zijn. Hij heeft het met name in de VS veel te druk met de ontwikkeling van zijn eigen carrière om ook nog eens volop te kunnen of te willen investeren in de toekomstige ontwikkeling van 'zijn' Radio Filharmonisch Orkest (dat het gehele orkest straks ten onder zal gaan aan de Haagse bezuinigingswoede lijkt vrijwel uitgesloten, al zal her en der zeker sprake zijn van een fikse aderlating, met de daarbij horende protesten en sociale onrust). Zijn vertrek werd al geruime tijd geleden aangekondigd en wat dat betreft zijn de kaarten wel geschud.
In september 2005 nam Van Zweden bij het Radio Filharmonisch Orkest het stokje van De Waart over. Hij werd de nieuwe chef en De Waart de eredirigent. Ook De Waart heeft in Amerika trouwens zijn sporen wel verdiend; momenteel is hij daar nog aan twee orkesten vast verbonden: als Music Director bij het symfonieorkest van Milwaukee en als Musical Advisor van het Saint Paul Chamber Orchestra. Daarnaast dirigeert hij ieder seizoen aan de Metropolitan Opera in New York.
Met ingang van het seizoen 2012-13 is De Waart aangesteld als de nieuwe chefdirigent van deFilharmonie in Antwerpen en daarmee is hij - jawel! - de opvolger van Jaap van Zweden, die overigens wel als eredirigent aan het orkest verbonden zal blijven. De Waart heeft voor zes concertseizoenen ingetekend en zal per seizoen minstens twaalf weken met het orkest werken. Jaap en Edo, twee vliegende Hollanders die het behoorlijk druk hebben.

Gek eigenlijk dat De Waart, als orkestleider een absolute topklasser die een matig orkest in 'no time' naar een aanmerkelijk hoger niveau kan brengen (voorbeelden: Rotterdam, San Francisco, Minnesota, Hong Kong, Sydney), alweer jaren geleden 'ergens' in Amsterdam de boot heeft gemist: hij werd géén chefdirigent van het Concertgebouworkest. Dat gold trouwens ook voor wijlen Hans Vonk, niet minder bekwaam maar evenmin een serieuze kanshebber voor deze prestigieuze positie. Integendeel, na het vertrek van Bernard Haitink werd voor het eerst in de geschiedenis van ons 'nationale boegbeeld' een 'buitenlander' de artistieke roerganger: de Italiaan Riccardo Chailly. Dat De Waart in 1966 nog als assistent van Haitink fungeerde had in de benoemingsprocedure trouwens geen rol van betekenis gespeeld. En toen eenmaal de internationale kogel door de vaderlandse kerk was, bleek het plotsklaps niet meer moeilijk om op de eenmaal ingeslagen weg voort te gaan en een Let als Chailly's opvolger te benoemen. Het ensemble internationaliseerde voorts verder door het groeiend aantal orkestleden dat van buiten Nederland werd aangetrokken.

Hoe kijkt de inmiddels 68-jarige De Waart tegen het kersverse Antwerpse avontuur aan? Als een nuchtere, vliegende Hollander: "Wat mijn carrière betreft koester ik geen grote ambities meer. Wat ik wel wil is een dusdanig goed orkest achter te laten dat die elke muzikale stijl kan spelen. Daar is echter potentieel voor nodig en dat heeft deFilharmonie. Ik kijk erg uit naar mijn samenwerking met Philippe Herreweghe."
De Waart heeft overal gewerkt, de wereld als zijn werkterrein gekozen, maar het is best bijzonder dat deze nog lang niet uitgebluste musicus van groot formaat althans in afstand gemeten bijna weer terug is op honk: hij begon zijn dirigentencarrière immers op zo'n honderd kilometer afstand, in Rotterdam, in 1967.

Over deze beide Exton-sacd's hoeft niet lang te worden uitgeweid: De in augustus 2003 en 2004 gemaakte opnamen tonen ons zowel De Waart als het orkest op zijn best, met als een van de vele hoogtepunten de schitterend gespeelde Siegfried-Idyll in kleine bezetting. Dat is typisch zo'n stuk dat al binnen een paar minuten het dirigentenkaf van het -koren scheidt. Een ander treffend voorbeeld is de spanningsbogen die De Waart met zijn ensemble in het Voorspel tot Lohengrin weet te trekken. Wat daarbij ook blijkt is de fraaie kwaliteit van het strijkerskoor dat bij wijze van spreken met één grootse streek musiceert, zonder overigens de pregnante houtblazers en het stralende koper tekort te willen doen. Dit zijn twee opnamen waarvan we misschien later met ontzag kunnen zeggen: "Luister hier maar eens naar, zó klonk dat orkest toen!"


index

Home  -  Actueel  -  Audio  -  Muziek  -  Video  -  Boeken  -  Links