CD-recensie

 

© Aart van der Wal, juni 2004

 

Vivaldi: De twaalf concerten voor viool en strijkers op. 4 (La stravaganza).

Arte dei Suonatori o.l.v. Rachel Plodger (viool).

Channel Classics CCS SA 19503 • 55' + 50' • (2 sacd's)


We mogen ons gelukkig prijzen dat met het voortschrijden van de tijd het 'historiserende' musiceren niet ten prooi is gevallen aan gemakzucht, het voortsukkelen langs inmiddels danig platgetreden paden, maar dat zowel in musicologisch als in interpretatief opzicht de ontwikkelingen (nog steeds) niet stilstaan.

Er wordt zeker nog her en der gemusiceerd alsof men op de pijnbank is gelegd of waaraan noch reuk noch smaak valt te ontdekken, maar zeker de betere ensembles hebben zowel de vele lessen uit de geschiedenis ter harte genomen als de eigen inspiratiebronnen aangeboord om zowel fantasie als experiment hun deel in de vertolkingen te geven. Het resultaat daarvan is zoals hier door Arte dei Suonatori op historische instrumenten wordt gedemonstreerd: gedurfd, vindingrijk spel dat zijn wortels heeft in de historiserende uitvoeringspraktijk maar geheel en al ontdaan is van het alles overdekkende basissausje dat de dertien-in-het-dozijn uitvoeringen juist zo kenmerkt en waardoor zo vele zogenaamd 'authentieke' maaltijden zó zeer op elkaar zijn gaan lijken dat de smaakpapillen nauwelijks nog kunnen worden gestimuleerd.

De vertolkingen op deze dubbel-cd positioneren Vivaldi overwegend als Sturm und Drang componist en uit geen enkele echt betrouwbare bron is ooit gebleken dat daarmee de waarheid geweld wordt aangedaan.  Als er al een gefundeerde opvatting bestaat over de voorspelbaarheid van Vivaldi's muziek: deze concerten zó gespeeld zoals hier maakt daarmee korte metten. De originaliteit die uit het merendeel van deze 37 deeltjes spreekt maakt eigenlijk op slag duidelijk dat - mits conceptueel eerst goed doordacht en dan vervolgens op de spreekwoordelijke punt van de stoel uitgevoerd - dit fantasierijke, dramatische, lyrische en virtuoze meesterwerkjes zijn die - een incidentele uitzondering daargelaten -  met L'estro armonico op. 3 en La cetra op. 9  op de top van de Parnassus van de achttiende-eeuwse seculiere muziekkunst thuishoren. Vivaldi's stijl werd trouwens niet voor niets zo door Bach bewonderd, getuige ook de diverse bewerkingen.

Arte dei Suonatori heeft een zeer uitgebreid kleurenpallet dat deze muziek volledig recht kan doen. In termen van ritmische precisie, articulatie, frasering, dynamiek en fijnzinnigheid worden de door Christopher Hogwood ('L'Oiseau-Lyre) en  Trevor Pinnock (Archiv) geleide 'authentieke' ensembles naar de kroon gestoken, maar is het toch Suonatori dat ook de passie en de onstuimigheid van deze muziek - waarbij een zekere ruigheid terecht niet wordt geschuwd - tot volle wasdom brengt zonder de delicate expressie in de langzame delen tekort te doen. Proeft u maar eens van het bruisende slot-allegro van nr. 2, de chromatische lyriek in het middendeel van nr. 4, de dramatische krachten die in nr. 8 worden losgewoeld en de variatiekunst in nr. 12 om al snel daarvan te worden overtuigd!

De opnamen werden in september 2002 gemaakt in de kerk van het katholieke seminarie in het Poolse Goscikowo-Paradyz. Recording engineer Jared Sacks realiseerde daar een eminente strijkersklank, maar op matige of minder goed gepositioneerde audioinstallaties kan de basweergave misschien iets te veel van het goede zijn. Ik had er geen last van, integendeel, de kernachtige klank van de contrabas van Stanislaw Smolka is een lust voor het oor. Ik vind het juist prettig dat ook in barokmuziek de laagweergave niet wordt onderbedeeld. Ook of juist het harmonische fundament in de lagere regionen (denkt u maar aan het basso continuo) dient goed geproportioneerd uit de luidsprekers te komen en daaraan ontbreekt het (nog steeds) vaak.

Ik denk niet dat men mij kan betrappen op overdreven chauvinisme maar het is best aardig om hier nog te vermelden dat tijdens de opnamen eveneens gebruik werd gemaakt van afluistermonitoren van Audiolab en versterkers van Ad van Medevoort.


index

Home  -  Actueel  -  Audio  -  Muziek  -  Video  -  Boeken  -  Links