CD-recensie

 

© Aart van der Wal, maart 2018

 

Victoria: Tenebrae Responsories (uit Officium Hebdomadae Sanctae, 1585)

Stile Antico
Harmonia Mundi HMM 902272 • 72' •
Opname: februari 2017, All Hallows' Church, Gospel Oak (VK)

 

Tot in de puntjes verzorgde verzorgde en zeer geïnspireerde koorzang en solistische hoogstandjes in een akoestisch prachtige ruimte, maar het beeld zo gedoseerd dat het geheel naadloos past bij de sobere stijl van Tomás Luis de Victoria (1548-1611), de grote Spaanse componist uit de renaissance die studeerde in Rome, zich daar tot priester liet wijden en toetrad tot de Romeinse kloosterorde van de Oratorianen, alvorens in 1586 terug te keren naar zijn geboorteland, waar hij in dienst trad van het hof van Maria van Spanje. De Victoria wijdde zijn leven lang, op het hoogtepunt van de contrareformatie, vrijwel uitsluitend aan God. Zijn vaak vrij sombere muziek (die overigens wel degelijk momenten van vreugde kent), waaronder vele missen, motetten en magnificats getuigt ervan.

Het spreekt daarbij vanzelf dat daar waar de polyfonie om een specifieke bezetting vroeg, de contrapuntiek aan de voorhanden zijnde middelen werd aangepast, wat dan onvermijdelijk ten koste ging van de rijkdom van het door Victoria geconcipieerde stemmenweefsel. Meerstemmigheid vraagt immers om een daarop afgestemd vocaal ensemble. Daarvan is hier geen sprake: deze uitsluitend voor een klein koor (in dit geval twaalf koristen plus twee gastzangers) gecomponeerde werken worden ook als zodanig uitgevoerd, door het door ons al vaak geroemde Stile Antico. Het zijn de esthetische klankschoonheid en de esoterische diepgang in deze muziek die ook voor het sublieme vocale ensemble de belangrijkste leidraad hebben gevormd. Zo klinkt het tenminste. En dan zijn er de teksten waarin de pure schoonheid van het woord een volmaakte verbintenis aangaan met de muziek: bij Victoria zijn tekst en muzikale inventie onlosmakelijk met elkaar verbonden. Stile Antico paart glanzende expressieve dictie in een volmaakte balans aan Victoria's uiterst geraffineerde polyfone stijl in deze Tenebrae Responsories, die worden afgewisseld door drie gregoriaanse klaagzangen en afgesloten met het motet O Domine Jesu Christe.


index

Home  -  Actueel  -  Audio  -  Muziek  -  Video  -  Boeken  -  Links