CD-recensie

 

© Aart van der Wal, oktober 2023

Johann Stiastny - Works for Two Violoncellos Vol. 2

Stiastny: Trois Duos Concertans op. 6: nr. 1 in G - nr. 2 in Es - nr. 3 in c

Alexander Hülshoff en Martin Rummel (cello)
Paladino Music PMR0127 • 62' •
Opname: aug. 2022, Schloss Weinberg, Kefermarkt (Oostenrijk)

 

Van de Tsjechische componist en cellist Johann Stiastny (ook gespeld St'astny, ca. 1764-ca. 1826), tijdgenoot van Haydn, Mozart en Beethoven, wistt ik vrijwel niets en dus moest het cd-boekje mij maar te hulp schieten. Daarin wordt echter gewag gemaakt van verschillende vage bronnen die elkaar bovendien nogal tegenspreken. Maar er blijkt toch het een en ander van hem bekend, al wordt er hier en daar wel een slag om de arm gehouden.

Johann Stiastny werd geboren in Praag rond 1764 als zoon van de hoboïst Jan St'astny, met als jongere broer de cellist Bernard Václav St'astny (1760-1835). Johann bracht het tot orkestlid van het Praags Theaterorkest, kreeg vervolgens als cellist een baan aangeboden in Mainz en Frankfurt am Main, en maakte daarna alsnog carrière als ‘Musikdirektor' in Neurenberg. Wat we eveneens zeker weten is dat hij naar Parijs is gereisd en mogelijk ook naar Londen, althans afgaande op de Engelse namen van opdrachtgevers die een aantal van zijn composities sieren. In Wilhelm Joseph von Wasielewski's (in het boekje is de naam verkeerd gespeld) standaardwerk The Violoncello and Its History (gratis beschikbaar gesteld door het Gutenberg Project: klik hier) worden de cellowerken van Stiastny gekwalificeerd als ‘behorend tot de beste producties binnen de oudere celloliteratuur omdat zij effecten bevatten die voor hun tijd van ontstaan geheel nieuw waren'. De op dit album vertegenwoordigde drie concertante duo's op. 6 sluiten aan bij een aantal andere stukken voor cello, zowel solo als duo, al kunnen die ook van zijn broer Bernard stammen. Er zijn helaas geen bronnen overgeleverd die onomstotelijk de signatuur van Johann aantonen.

De drie duo's op. 6, waarvan de openingsdelen zijn gestructureerd volgens de 'gouden' regels van de klassieke sonatevorm, met daarop volgend een langzaam middendeel en ter afsluiting een rondo, zijn onomstotelijk wel van Johann Stiastny: ze verschenen in Bonn rond 1816 en zijn opgedragen aan Balthasar Reinhard (1729-1816), de muntmeester van Detmold. Stiastny behandeld de beide stemmen volstrekt gelijkwaardig en dankzij de melodische inventie, de harmonische vondsten en de vakkundige kennis aangaande de spelkarakteristieken van de cello is het echt genieten van deze stukken. Dat zegt tevens het nodige omtrent de uitvoering, want deze technisch verre van gemakkelijke duo's mogen zich verheugen in bijzonder geslaagde vertolkingen waar de spreekwoordelijke vonken in de hoekdelen vanaf spatten en waarvan de langzame middendelen in een warme lyrische gloed mogen baden. Muzikantesk van begin tot eind, het soort speelplezier waar deze muziek gewoon om vraagt maar misschien niet altijd krijgt. De eveneens gloedvolle opname zet de balans van de beide instrumenten in het juiste perspectief. Kortom, bijzonder repertoire dat het zeker waard is om gehoord te worden.


index

Home  -  Actueel  -  Audio  -  Muziek  -  Video  -  Boeken  -  Links