CD-recensie

 

© Aart van der Wal, november 2007


Schubert/Honing: Winterreise (selectie) - Der Tod und das Mädchen (bewerking voor saxofoon en piano).

Yuri Honing (saxofoon) en Nora Mulder (piano).

Challenge Classics JIM 75368 • 44' •

www.challenge.nl


Een waar waagstuk, deze compilatie van een aantal Schubert-liederen in een bewerking voor saxofoon en piano. We horen van Winterreise achtereenvolgens 17. Im Dorfe, 7. Auf dem Flusse, 16. Die letzte Hoffnung, 24. Der Leiermann, 4. Erstarrung, 12. Einsamkeit, 21. Das Wirtshaus, 2. Die Wetterfahne, 9. Irrlicht, 10. Rast, 20. Der Wegweiser en 14. Der greise Kopf. Waarom het programma wordt afgesloten met het niet in Winterreise opgenomen 'lied' Der Tod und das Mädchen weet ik niet, maar er zal best over nagedacht zijn. Dat geldt ook voor de volgorde van de Winterreise-liederen, al komt die op mij volkomen willekeurig over.

Kan dit zo maar? In de loop der eeuwen zijn er talloze arrangementen geweest, van allerhande componisten en bewerkers, van Bach tot Triebensee, van Mahler tot Berio. Menigeen zal delen uit bijvoorbeeld Verdi-opera's op de piano hebben gespeeld, in bewerkingen voor piano twee- of vierhandig. Er is ook her en der harmoniemuziek te vinden die op bijvoorbeeld Mozart-opera's is gestoeld. En Schubert zelf gebruikte thema's uit Der Tod und das Mädchen en Die Forelle voor zijn instrumentale muziek (strijkkwartet en pianokwintet).

Het heeft geen zin om in het geval van de Honing-bewerking een rechtstreekse vergelijking te maken met Schuberts origineel. Het zijn volstrekt aparte werelden, waarvan het enige raakvlak bestaat uit dezelfde noten. Om het zo eenvoudig mogelijk te zeggen: een zangstem is nu eenmaal geen saxofoon.

Waarom dan toch deze bewerking? In vroeger tijden waren bewerkingen er vooral voor bedoeld om grootschalige werken in de huiskamer te krijgen, ze geschikt te maken als 'Hausmusik', opdat liefhebbers er ook plezier aan konden beleven, die niet in de gelegenheid waren concerten of voorstellingen te bezoeken. Vandaag de dag is dat natuurlijk volkomen anders. Er is de lp, de cd, de band, enz., muziek is op ieder zelfgekozen moment eenvoudig beschikbaar. In de concertzaal wordt Winterreise jaarlijks her en der vele malen uitgevoerd.

Honing schrijft het zo: "Voor mij is Schuberts Winterreise het icoon van het klassieke vocale repertoire. Een liedboek dat in een aantal aspecten kan worden vergeleken met het Amerikaanse liedboek (songbook). Het was een uitdaging om de uitvoering een sterke persoonlijke signatuur mee te geven zonder te improviseren en met respect voor Schuberts werk. Ik denk dat deze benadering doeltreffend is en dat Nora en ik dit repertoire zelfs meer toegankelijk hebben gemaakt." Daarover kan men natuurlijk twisten.

Er kan worden uitgeweid over de voors en tegens van deze opzet, maar als u dit een interessante benadering vindt moet u deze cd zeker kopen. Op het gebied van het bespelen van de saxofoon zoals Honing dit doet mag ik mij zeker geen deskundige noemen, maar er waren van die momenten dat ik dacht: "is dit wel goed?" Een voorbeeld: track 2, bij 5:13. Daar klinkt het verre van lekker.

De opname is vrij direct (u krijgt de klepgeluiden in vol ornaat meegeleverd), maar is van een uitstekende kwaliteit.


index

Home  -  Actueel  -  Audio  -  Muziek  -  Video  -  Boeken  -  Links