CD-recensie

 

© Aart van der Wal, maart 2008


 

Schubert: Impromptus D 899 - Impromptus D 946 - Allegretto D 915.

Javier Perianes (piano).

Harmonia Mundi HMI 987080 • 71' •

 

 


Dit is om meerdere redenen fascinerend spel, maar niet iedereen hoeft dat te beamen. Perianes kiest in deze Schubert-miniaturen duidelijk een geheel eigen richting, die vooral wordt gekenmerkt door melancholieke reflectie, van waaruit hij de spanning opbouwt. Rustig, bedachtzaam, uitgesproken contemplatief. Alsof hij daarmee wil aangeven dat er in Schuberts laatste levensjaar voor iets anders geen plaats meer was. Poëzie en lyriek, dat wel, in overvloed zelfs, maar wie een echt lichte toets verwacht komt hier bedrogen uit.

Maar toegegeven, Schubert lijkt in deze muziek zijn hart uit te storten, zonder zich evenwel te verliezen in opgelegd pathos of oppervlakkige sentimenten. Dat was zijn stijl niet en daaraan blef hij tot het bittere einde trouw. Deze intieme, vaak zoekende klanken zijn ook spiritueel en visionair, met het 'wandern' naar onbestemde verten voortdurend op de achtergrond. Conceptueel groots, emotioneel onuitputtelijk.

Dat is ook de insteek van Perianes, die zijn verbeeldingskracht inzet om de lyriek te laten stromen, alsof hij verhalen wil vertellen uit lang vervlogen tijden, waarin de grote dichters van de Romantiek Schubert aan hun zijde vonden. We krijgen lessen in dubbelzinnigheid en metamorfose, aan ons geëtaleerd door middel van uitgekiend pedaalgebruik en een fijnzinnig rubato. Het harmonische parcours wordt aangescherpt, frases uitgelicht, legatobogen opgerekt, als om die dubbelzinnigheid nog eens te onderstrepen, zoals in het Allegretto van de Impromptus (Klavierstücke) D 946.

Dit is het spel van de zelfbewuste musicus die lak heeft aan de conventie en in deze stukken het beeld ziet van de tragiek in zijn verschillende gedaanten, zoals we die ook aantreffen in 'Der Doppelgänger' en 'Am Meer', maar ook in de snel wisselende stemming in 'Das Fischermädchen' en 'Der Taubenpost'. Schuberts liedkunst is onder de handen van Perianes zó nabij.

Het Allegretto uit de Impromptus D 946 levert het schoolvoorbeeld van de late Schubert-stijl zoals deze Spaanse pianist die ziet: dynamisch tot in de finesse genuanceerd, uitgevijlde fraseringen, de lange zwaarmoedige lijnen al wijzende naar het onbestemde, gehuld in een intense verlatenheid.

De beroemde Ges-groot Impromptu D 899 zet Perianes bijna als een schilderij neer, vervuld van een intense melancholie, nog versterkt door de versnellingen en vertragingen, die zo intelligent in de lange frases zijn ingeweven dat verbrokkeling wordt voorkomen. Een strakker tempo zijn echter ongetwijfeld zijn eigen aanhangers hebben.

Zeker, ik kan mij een ándere Schubert voorstellen, die van bijvoorbeeld Brendel, Uchida en Pires, maar Perianes wil ik er dan toch erg graag bijhebben. Wie van hen het dichtst bij Schubert staat? Niemand die dat weet. Wie zich door zijn gevoel laat leiden is in de muziek altijd het beste af.

De vleugelklank staat er magnifiek op.


index

Home  -  Actueel  -  Audio  -  Muziek  -  Video  -  Boeken  -  Links