CD-recensie

 

© Aart van der Wal, oktober 2018

 

Rameau - Orchestral Suites - The Complete Philips & Glossa Recordings

Rameau: Les Boréades (1)- Dardanus (2) - Castor et Pollux (3)- Les Indes Galantes (4) - Acante et Céphise (5) - Les Fêtes d'Hébé (6) - Naïs (7) - Zoroastre (8)

Glossa GCD 921125 (4 cd's)
Live-opname: juni 1986, De Vereeniging, Nijmegen (Philips) (1-2); juni 1989, Vredenburg, Utrecht (Philips) (3); oktober 1992, Vredenburg, Utrecht (Philips) (4); februari 1997, Vredenburg, Utrecht (Glossa) (5); september 1996, Vredenburg, Utrecht (Glossa) (6); september 1998, Vredenburg, Utrecht (Glossa) (7); november 2000, Vredenburg, Utrecht (Glossa) (8)

 

Heeft het overlijden van Frans Brüggen (1934-2014) een gat geslagen in de klankcultuur van het Orkest van de Achttiende Eeuw? Of werd het ensemble daardoor in zijn voortbestaan bedreigd? Geen van beide. Wel herinner ik mij uit gesprekken en interviews dat het met het heengaan van Frans ‘einde oefening' zou worden. Gelukkig bleek bleek het een voorspelling die niet werd bewaarheid. We zijn inmiddels zelfs vier jaar verder en het orkest is ‘fully alive and kicking'. Zou ik eraan toe moeten voegen: nog steeds? Nee, natuurlijk niet, want de herinnering aan Frans (“iedere noot die het Concertgebouworkest van Mozart en Beethoven speelt, is van A tot Z gelogen”) mag dan langzamerhand gaan vervagen, nieuwe impulsen zijn er wel degelijk geweest en daar zal de toekomst zeker geen verandering in brengen. Nee, er is geen ‘chef' meer in de enig juiste betekenis van het woord. Het concept is veranderd, er werd plaats gemaakt voor meerdere dirigenten die ieder vanuit hun eigen optiek positief bijdragen aan de verdere ontwikkeling van dit geweldige orkest. Ik noem in dit verband slechts drie bekende namen: Kenneth Montgomery, Ed Spanjaard en Daniel Reuss.

Frans Brüggen heeft samen met Sieuwert Verster (hij is en blijft de onvermoeibare motor achter het orkest en de soms onnavolgbare logistiek) het orkest opgericht en er een duidelijke richting aan gegeven. Het resultaat van al die inspanningen mag er zijn, zoals blijkt uit de talloze zaaloptredens in binnen- en buitenland van het ensemble in de inmiddels verstreken 37 jaar. Maar er is gelukkig nog meer, de vele schitterende opnamen als een blijvende herinnering aan het tijdperk van Frans Brüggen dat inmiddels goed en wel voorbij is.

De tijd kan hardvochtig zijn. Wat eens werd gevierd geraakt in vergetelheid. Ik schreef niet voor niets dat de herinnering aan Frans geleidelijk aan is vervaagd. Het heeft iets van ‘de koning is dood, leve de koning!' En straks, als een nieuwe generatie zich bij de muziekscholen en conservatoria aanmeldt, is de kans niet denkbeeldig dat de naam van Frans Brüggen geen enkel belletje doet rinkelen. Maar het Orkest van de Achttiende Eeuw zal er ook dan misschien nog zijn, zij het uiteraard in een gewijzigde bezetting (want niemand heeft immers het eeuwige leven).

Goed dus dat het Spaanse label Glossa dit (deels uit Philips-opnamen bestaande) Rameau-album op de markt heeft gebracht, weliswaar in de vorm van een heruitgave in een box van eertijds verschenen losse albums, maar daarom niet minder belangrijk, met orkest en dirigent in dit Rameau-programma op hun best. Een fraai gewelfde, geacheveerde klank (in barokstemming), perfect op maat gesneden tempi, fraseringen om door een ringetje te halen en deze muziek als ‘tragédie en musique' zo uitermate beeldend gepresenteerd dat het een voortdurende ontdekkingstocht is – en, niet minder belangrijk, blijft. Hulde dat in het boekje ieder werk op deze cd is voorzien van de namen van alle uitvoerenden. Waar helaas tegenoverstaat dat met geen woord over de geschiedenis van het orkest en zijn toenmalige chef wordt gerept.


index

Home  -  Actueel  -  Audio  -  Muziek  -  Video  -  Boeken  -  Links