CD-recensie

 

© Aart van der Wal, april 2014

 

Stravinsky: Drie delen uit Petroeskja

Liszt: Études d'exécution transcendante nr. 1-12

Vadym Kholodenko (piano)

Harmonia Mundi HMU 907605 • 76' •

Live-opname: 24 mei-9 juni 2013,
Van Cliburn Pianoconcours 2013, Fort Worth, Texas;
2008, Studio 5 van de Russische omroep, Moskou
(track 12, Ricordanza)

   

Het is altijd weer de vraag of concourswinnaars het 'maken'; en zeker tegenwoordig is daar nogal wat voor nodig, zoals een label van enige importantie dat echt is geïnteresseerd, een tamelijk geoliede marketingmachine met daarmee verbonden de nodige publiciteit, een goed ingevoerd en verstandig opererend impresariaat, meelevende familie of liefhebbende echtgenote met of zonder kinderen (het 'kroonjuweel' is veel en vaak onderweg), een goede fysieke en mentale conditie en de bereidheid om veel en langdurig te oefenen, dag in, dag uit. Grote virtuozen worden, in tegenstelling tot muzikaal talent, niet geboren, ze worden gemaakt; of ontwikkeld, zo u wilt. Vadym Kholodenko, geboren in 1986 in Kiev, maakt in ieder geval een grote kans op een wervelende loopbaan als concertpianist en kamermuziekspeler. geboren, al zal deze Oekraïner momenteel wel erg veel zorgen aan zijn hoofd hebben. Zijn land staat bijkans in brand en voorlopig weet geen mens hoe zich dit verder zal gaan ontwikkelen, hoe het uiteindelijk zal aflopen. Ik kan me levendig voorstellen dat zijn huidige pianospel onder deze peilloze misère lijdt, al laat intense muzikaliteit zich door niets en niemand verdringen. Daarmee is dus al een tipje van de sluier opgelicht: Kholodenko is een grootheid op het gebied van de vertolkingskunst: hij is heel wat meer dan 'slechts' een pianovirtuoos.

Vandaag letten we niet meer zo op het pianistieke virtuozendom, een op zich heel bijzondere tak van sport. Klavierleeuwen van toen, zoals een Józef Hofmann, Vladimir Horowitz, Shura Cerkassy, Georges Cziffra, Leopold Godowski en natuurlijk, in dat inmiddels heel verre verleden, Franz Liszt, waren een bijzonderheid, maar nu is sprake van een waar leger virtuozen op de concertpodia en in de opnamestudio's. Virtuositeit is heel gewoon geworden, onderdeel van de muzikale bagage, als iets vanzelfsprekends dat er gewoon bijhoort, verwend als we zijn door al die 'perfecte' opnamen (waaraan soms eindeloos is gesleuteld om de illusie van die volmaaktheid levendig te houden). Ze zijn er in overvloed, de pianisten die de moeilijkste stukken ogenschijnlijk moeiteloos uit hun mouw schudden, onverschillig of ze uit het Westen of uit het (Verre) Oosten komen. Wie tegenwoordig mee wil tellen speelt Liszts Transcendentale Études natuurlijk technisch vlekkeloos. Maar die volmaaktheid en muzikaliteit zijn en blijven gelukkig twee verschillende zaken. Als we ze met elkander verwarren bedriegen we onszelf, onze perceptie stuurt ons in de verkeerde richting.

Met de nieuwe cd van Harmonia Mundi wordt Vadym Kholodenko(Kiev, 1986) in het zonnetje gezet, dit ongetwijfeld naar aanleiding van zijn eerste prijs die hij in 2013 in de wacht sleepte op het vierjaarlijkse Van Cliburn Concours, gehouden in Fort Worth, Texas, toen van 24 mei tot 9 juni. Daarvan werden door Classic Sound opnamen gemaakt die zijn uiteindelijk op deze cd terecht zijn gekomen; en hoe. Alleen track 12, de Ricordanza uit Listzs Transcendentale Études, komt uitgerekend ergens anders vandaan: uit Studio 5 van de Russische omroep in Moskou, opgenomen in 2008. Waarom dat zo is gelopen weet ik niet, maar merkwaardig is het wel. Hij speelde de Ricordanza immers ook op het concours in Forth Worth, vijf jaar later, met dus een muzikaal rijperere Kholodenko. Maar gezegd moet worden: wie het (akoestische) verschil hoort heeft waarschijnlijk het gehoor ener vleermuis. Het applaus na afloop van het grandioze recital - want dat is het zonder meer - is gelukkig meegesneden.

De jury heeft geoordeeld: Vadym Kholodenko eerste, met als overige finalisten Beatrice Rana tweede, Sean Chen derde en Fei-Fei Dong vierde en Nikita Mndoyants vijfde. Onder de juryleden zeer bekende en zeer respectvolle namen: Dmitri Alexeev, Michel Beroff, Joseph Kalichstein en Menahem Presser.

Heeft Kholodenko terecht gewonnen? Om dat goed te kunnen beoordelen zouden we het spel van alle finalisten moeten horen, maar nu alleen afgaande op wat Kholodenko op deze cd presteert, kan de conclusie wat mij betreft eensluidend zijn: jazeker. Over die virtuositeit had ik het al (Stravinsky en Liszt hebben voor hondsmoeilijke stukken gezorgd), maar er is gelukkig ook die intense muzikaliteit die ieder dwaalspoor al gelijk uitsluit: uiterst genuanceerd, perfecte timing (en daar horen ook de rubati en accelerandi bij), een puls om u tegen te zeggen, ritmisch tot in de kleinste finesse in de beide handen uitgewerkt, wonderschoon geplaatste accenten, een nobele pianotoon ook in de fortissimi en een toucher dat de meest lyrische en tedere ontboezemingen doet uitwaaieren als flonkerende diamanten. En dat alles dan met een adembenemend gulle grandeur en aplomb. Dit is grandioos pianospel dat op sommige punten doet denken aan een Arcadi Volodos. Vadym Kholodenko is een meesterpianist die zich nu al bij de wereldtop kan voegen. Tom Lazarus van Classic Sound heeft voor een bijzonder fraai klankbeeld gezorgd. Dat we nog veel meer van deze grote pianist mogen horen!

___________________________
PS: Wie nog even verder wil zoeken op Spotify: daar zijn ook nog opnamen te vinden van onder meer Medtners Tweede pianosonate en van pianostukken (waaronder ook deze Petroesjka) gespeeld tijdens het Schubertconcours 2011 in Dortmund.


index

Home  -  Actueel  -  Audio  -  Muziek  -  Video  -  Boeken  -  Links