CD-recensie

 

© Aart van der Wal, november 2021

Franck: Symfonie in d - Variations symphoniques*

Denis Kozhukhin (piano)*, Orchestre Philharmonique de Luxembourg o.l.v. Gustavo Gimeno
Pentatone PTC 5186 771 • 54' • (sacd)
Opname: juli & nov. 2019, Philharmonie Luxembourg

   

Lang geleden associeerde ik het Orchestre Philharmonique de Luxembourg vooral met dirigent Louis Froment, die er – toen nog als omroeporkest - van 1958 tot 1980 de scepter over zwaaide. Een prima ensemble, zoals dat in die tijd ook voor een aantal minder in het oog springende Nederlandse orkesten gold: niet tot de (toen al vrij brede) top behorend, maar meer dan goed genoeg voor gedegen uitvoeringen. Er staat in mijn platenkast nog steeds een aantal (inmiddels stokoude) lp-opnamen van het Luxemburgse orkest op een label dat al lang en breed in de platenhistorie is weggezakt: het door George Mendelssohn-Bartholdy (een ver familielid van Felix) gestichte en door Naxos gedistribueerde Amerikaanse Vox/Turnabout.

Het lijkt ook alweer een eeuwigheid geleden te zijn dat Gustavo Gimeno (1976, Valencia) als slagwerker bij het Concertgebouworkest aantrad: zijn eerste verrichtingen op dit vlak dateren van 2001, om nauwelijks een jaar later al tot aanvoerder van de percussiegroep te worden benoemd. Ondertussen bekwaamde hij zich ook in het dirigeren, daarin sterk aangemoedigd door Mariss Jansons die Gimeno's dirigeertalent al snel had ontdekt en hem niet veel later tot zijn assistent maakte. Daarna was het Claudio Abbado die hem naar diens in Bologna gevestigde Orchestra Mozart haalde en hem eveneens kennis liet maken met het Lucerne Festival Orchestra. Het bleken belangrijke mijlpalen in een wel heel snel groeiende dirigentencarrière.

Maar ook in Amsterdam timmerde hij behoorlijk aan de weg, dirigeerde hij er meerdere symfonieorkesten. Geen wonder dus dat hij in 2013 besloot om zijn slagwerkbaan aan de wilgen te hangen en zich te concentreren op het dirigeren. Tussentijdse successen (onder meer als vervanger van de herhaaldelijk zieke Jansons) brachten hem in de internationale schijnwerpers (met in de voorste linies belangrijke standplaatsen als Boston, Londen en Wenen). Niemand zal dus verbaasd hebben opgekeken toen hij in 2015 werd benoemd tot chef-dirigent van het Orchestre Philharmonique de Luxembourg. Het orkest werd door Gimeno al snel nieuw creatief leven ingeblazen, met in zijn kielzog het Nederlandse muzieklabel Pentatone (en daarmee verbonden uiteraard het opnameteam van het in Baarn gevestigde Polyhymnia en het in live-streaming gespecialiseerde PolyCast) die er de rijpe vruchten van mocht gaan plukken. Onze trouwe lezers weten het inmiddels: het heeft al menige prachtige uitvoering en dito opname opgeleverd, met als belangrijkste uitgangspunt een breed opgezet repertoire dat zich vrij gemakkelijk voor nog verdere uitbouw leent.

Gimeno reikte de muzikale Luxemburgers een belangrijk wapenarsenaal aan, als vooraanstaande dirigent met duidelijk goud in zijn handen. Daar maakt deze nieuwe Franck-uitgave geen uitzondering op. Om te beginnen is daar de Symfonie in d, Francks enige werk in dit genre, dat nu eens niet als een mager speenvarken uit de luidsprekers klettert, maar is gehuld in een instrumentaal luxueus, maar vooral warmbloedig kleed waarin toch iedere van belang zijnde stem perfect kan worden gevolgd. Het is een stijl die op het eerste gehoor in een waardevolle traditie past, maar die, voor wie kritisch luistert, wel degelijk modern aandoet in termen van strikte helderheid in frasering en stemvoering. Zo doet de precisie herinneren aan Carlos Kleiber, de pregnantie van de houtblazers aan Otto Klemperer en de volupteuze klankgewelven aan Karajan, maar dat is niet meer dan een deel van het gehele verhaal. De energieke retoriek is die van nu, de overtuigingskracht die wordt uitgestraald is op zijn minst ontwapenend en het orkest speelt daadwerkelijk op het spreekwoordelijke puntje van de stoel. Waaraan het zeer hoge spelpeil mag worden toegevoegd. Maar ook in het Canadese Toronto wordt deze Amsterdammer inmiddels op handen gedragen. Hij trad er al sinds begin 2018 regelmatig op als ‘principal' gastdirigent en met ingang van het seizoen 2020-21 acteert hij als chef-dirigent van het Toronto Symphony Orchestra. De perskritieken zijn ook daar, eens de stad van Glenn Gould, zonder uitzondering lovend.

Dan is er de Russische pianist Denis Kozhukhin (1986, Nizjni Novgorod), wiens naam in onze recensies al meerdere malen voorbij is gekomen en die – in met lijn orkest en dirigent – een fonkelende vertolking van Francks helaas maar weinig gespeelde Symfonische variaties ten beste geeft. Kortom, dit is een album om van te likkebaarden, nog eens versterkt door de werkelijk schitterende opname in zowel stereo als surround, een prestatie van Karel Bruggeman en Kees de Visser van de bovenste plank.


index

Home  -  Actueel  -  Audio  -  Muziek  -  Video  -  Boeken  -  Links