CD-recensie

 

© Aart van der Wal, maart 2018

 

Louis Couperin - Dances from the Bauyn Manuscript

(L.) Couperin: Suite in d - in g - in A - Pavanne in fis

Pavel Kolesnikov (piano)
Hyperion CDA68224 • 79' •
Opname: maart 2017, Concert Hall, Wyastone Estate, Monmouth (VK)

 

De 29-jarige Russische pianist Pavel Kolesnikov groeide op in Novosibirsk, maar woont al geruime tijd in Londen, van waaruit hij geleidelijk aan de wereld heeft veroverd. Het is lastig om hem als musicus goed te positioneren, maar ik durf het wel aan om hem dezelfde hoge klasse toe te dichten als zijn 48-jarige Poolse collega Piotr Anderszewski. Er zijn ook duidelijke overeenkomsten in hun spel, met als een van de belangrijke elementen het volkomen wars zijn van pianistisch vlagvertoon en in plaats daarvan de voortdurende zoektocht naar de kern van het werk dat onder handen is. Het zijn schoolvoorbeelden van puur en dus onopgesmukt musiceren, in de best denkbare betekenis van het woord. Waarbij ik gelijk aanteken dat het tegenwoordig zeker voor topmusici niet meevalt zich in positieve zin nog te onderscheiden: het aanbod is zelfs in die categorie ongekend. Impresario's en concertorganisaties hebben het dus voor het uitkiezen.
Wie zich toch op een bijzondere manier wil onderscheiden kan het maar het beste in navenant repertoire zoeken, zij het dat dit vaak niet zonder slag of stoot te realiseren valt: er zijn vrijwel geen zaalexploitanten meer te vinden die er nog zin in hebben om met bezoekersaantallen te gaan experimenteren. Ze zijn primair geïnteresseerd in zo goed mogelijk bezette zalen en dat lukt alleen nog maar op basis van een ‘veilig' programma, al kan soms de (grote) naam van de musicus in kwestie eveneens een belangrijk woordje meespreken. Wie minder hoog op de ranglijst staat en met een origineel programma op de proppen komt, maakt echter niet of nauwelijks kans. Het is de mores van het metier.

Kolesnikov zal er zeker niet of nauwelijks last van hebben, want hij is doorgedrongen tot de rijen van de echt grote pianisten. Ik zou bij wijze van spreken in de rij gaan staan voor een concertavond met uitsluitend werk van Louis Couperin, want dat lijkt al op voorhand een fascinerende belevenis. Deze Hyperion-cd legt er althans ondubbelzinnig getuigenis vanaf. Wie heeft na het beluisteren ervan dan eigenlijk nog zin in een discussie over het wel of niet spelen van dit repertoire op een concertvleugel of een klavecimbel? Voor mij verschoof het medium bij dit weergaloze spel zelfs naar de achtergrond, draaide het om de boodschap, niet meer om de boodschapper, laat staan het attribuut. Bovendien: zoals Bachs muziek zich uitstekend thuis kan voelen op de ‘concert grand', geldt dat in niet mindere mate voor de muziek van Louis Couperin. Mits de vertolker een goed oog en oor heeft voor de stilistische aspecten van de barokstijl en hij het retorische aspect daarvan in zijn vertolking heeft laten meewegen. Zoals er ook regels zijn die in acht dienen te worden genomen, geschreven als ongeschreven. Tot de laatste categorie behoren de gul aangebrachte versieringen die deel uitmaken van het expressieve palet. Zoals ook de ‘style brisé', de ‘gebroken stijl', een onmisbaar expressief ingrediënt van deze muziek is.

Kolesnikovs rijk geschakeerde en tijdloze spel beweegt zich tussen innemende elegantie en donkere toonzetting, tussen smaakvol ingekaderde exuberantie en ingetogenheid, met alle daartussen liggende, fijnzinnige gradaties. Raffinement zonder gekunsteldheid, muzikale guirlandes zich in pure schoonheid mogen wentelen, iedere noot, ieder akkoord strikt helder, perfect genuanceerd en gearticuleerd, fenomenaal ook in de uitwerking van de frases. Het komt er op aan, het luistert uiterst nauw, maar dat weet Kolesnikov als geen ander. De realistische klank van de Steinway draagt bij aan een onvergetelijk beeld.


index

Home  -  Actueel  -  Audio  -  Muziek  -  Video  -  Boeken  -  Links