CD-recensie

 

© Aarnout Coster, mei 2013

 

Wagner: Pianowerken (compl.)

Pier Paolo Vincenzi (piano)

Brilliant Classics 94450 • 73’+ 72’ •
(2 cd’s)

Opname: mei 2012, Italië

 

 

 

 

 

 

Dario Bonuccelli (piano)

Dynamic CDS 761 • 63’+ 79’ • (2 cd’s)

Opname: juli-oktober 2012, Zerodieci studio Genua

Sonate in Bes WWV 21 op. 1 – Fantasie in fis, WWV 22– Polonaise in D, WWV 23a - Polonaise voor piano vierhandig in D, WWV 23b (op. 2) – ‘Grosse Sonate’ in A, WWV 26 (op. 4) – Albumblatt für Ernst Benedikt Kietz in E‘Lied ohne Worte’, WWV 64 – Polka in G, WWV 84 – Eine Sonate für das Album von Frau M. WWV 85 – Züricher Vielliebchen-Walzer in Es, WWV 88 – Schluss zum Vorspiel von Tristan und Isolde in A, WWV 90 – Notenbrief für Mathilde Wesendonck in G - Elegie ‘Porazzi Thema’ in As, WWV 92 – In das Album der Fürstin M. in C, WWV 94 – ‘Ankunft bei den schwarzen Schwänen’ in As, WWV 95 – Albumblatt für Frau Betty Schott in Es, WWV 108

   

 


Op 22 mei is het 200 jaar geleden dat Wagner geboren werd in Leipzig. Wie de werken van de Meester op cd wil horen, heeft niet te klagen. Er verschijnen diverse voordelig geprijsde boxen met de opera’s (een aanrader is de Solti-Wagner set van Decca) en nu zijn er twee nieuwe opnamen van de complete pianomuziek door twee jonge Italiaanse pianisten: Pier Paolo Vincenzi (1980) en Dario Bonuccelli (1985).

De beide Sonates, de Fantasie en de beide Polonaises zijn jeugdwerken uit 1831, toen Wagner compositielessen volgde bij de Leipziger Thomascantor Christian Theodor Weinlig. De vorm en de thematiek van de Sonates in Bes en in A zijn geschreven à la Beethoven en in mindere mate à la Weber. Het zijn grootschalige werken, weliswaar zonder de muzikale noblesse van de Grote Voorbeelden, maar ze geven blijk van de onmiskenbare begaafdheid van de jongeman.
In het laatste deel van de Sonate in A schreef Wagner oorspronkelijk een fuga (tussen het Maestoso en het Allegro molto) die hij later schrapte. Bonuccelli speelt die fuga als apart item, terwijl Vincenzi het hele deel inclusief fuga toevoegt.
Wagners idool Beethoven is ook overduidelijk te horen in de Fantasie in fis met bijna letterlijke citaten uit diens sonates – maar Wagner maakt zich hier los van de dwingende sonatevorm en we beginnen originele trekjes in de thematiek te horen.

Wagner ontwikkelde zich snel tot operacomponist. Hij schreef zelf zijn libretti: (half)mythische verhalen die de basis voor zijn muzikale inspiratie vormden. Pianomuziek schreef hij in zijn verdere carrière maar mondjesmaat en meestal waren dat gelegenheidswerken. Het topwerk hiervan is ‘Eine Sonate für das Album von Frau M.[athilde] W.[esendonck]’. In dit ééndelige stuk (1853) voor de grote liefde van zijn verblijf in Zürich is Wagner geheel zichzelf. Het stuk (waarin de sonatevorm nog vagelijk aanwezig is) kondigt qua stijl ‘Tristan und Isolde’ (1854-1859) aan. In een brief uit Parijs van 19 december 1859 aan Mathilde Wesendonck schreef Wagner dat hij voor een concert, waar hij de ouverture van Tristan und Isolde zou uitvoeren, een slot had gecomponeerd, gebaseerd op het slot van de derde acte. Hij had dit als klavierstuk opgeschreven voor Mathilde en voegde het als bijlage bij de brief als verjaardagscadeau (WWV 90). Uit hetzelfde jaar dateren de ‘Notenbrief’ en de korte ‘Elegie’. Deze laatste werd door Visconti gebruikt als titel-muziek van zijn film ‘Ludwig’.
De fraaie ‘Albumblätter’ voor Fürstin Metternich, Gravin de Pourtalès (WWV 95), Betty Schott en de schilder Ernst Benedikt Kietz zijn lyrische miniaturen. Dat de grote Richard ook ‘lichte muziek’ kon schrijven, bewijzen zijn Polka, Wals en Polonaises.

Het is verheugend dat Wagners pianowerken nu op moderne opnamen verkrijgbaar zijn. Hoewel dit werk in vergelijking met het grote operaoeuvre – afgezien van de jeugdwerken – min of meer terloops tot stand kwam, geeft het een interessant kijkje in de muzikale ontwikkeling van Wagner.
Beide pianisten geven verzorgde uitvoeringen. Bonuccelli laat het notenbeeld volledig tot zijn recht komen en het is mooi pianospel, maar het heeft weinig diepgang. Hij bespeelt een niet nader genoemde vleugel. Het geluid is zeer direct opgenomen.
Vincenzi bespeelt een Fazioli, levendig met veel gevoel voor dynamiek. Zelfs bij de wat langdradige gedeelten in de vroege sonates weet hij de luisteraar te boeien. Met zijn vloeiend spel brengt hij de subtiliteiten van het latere werk tot klinken. De opname is ruim en helder.
De boekjes bij beide uitvoeringen zijn informatief met foto’s van de de artiesten.
De cover en de cd’s van Dynamic tonen koele maanfoto’s; de cover van Brilliant Classics toont donkere kale boomkruinen in het maanlicht. Tristan-associaties?


index

Home  -  Actueel  -  Audio  -  Muziek  -  Video  -  Boeken  -  Links