Boeken

 over componisten

 

© Tajko Fennema, februari 2010

 

 

Piet Wackie Eysten: Wieck v. Wieck, Robert en Clara Schumanns Eheprozess

Jongbloed juridische boekhandel.

179 blz., prijs € 19,50

ISBN-13: 9789070062477 | ISBN-10: 907006247X


Je moet drie keer kijken en het boek openslaan voordat je in de gaten krijgt dat het Nederlandstalig is. Typisch, zo´n Duits aandoende omslag! Maar verder is het - samen met het boek de Wagner Clan van Jonathan Carr - voor mij de muziekbiografische eye opener van de afgelopen jaren. En dan te bedenken dat beide auteurs niet uit de muziekprofessie stammen. Piet Wackie Eysten (71) was advocaat in Den Haag en Jonathan Carr financieel journalist. Misschien heb je relatieve buitenstaanders nodig om een nieuw licht te werpen in de muziekbiografieën die van tijd tot tijd verschijnen. Vaak dweperige boeken, heerlijk om te lezen maar weinig toevoegend aan de aloude Gottmerserie waarin auteurs als bijvoorbeeld Norbert Loeser glorieerden. Veel van die boeken vinden hun uitgangspunten in handig compileren, overschrijven en vertalen. Zo niet het vlot geschreven en bij mijn weten unieke boek van Wackie Eysten dat ik met rode oortjes heb gelezen. Het kwam al een jaar geleden uit, maar ontsnapte aan mijn aandacht. Maar nu in het Schumannjaar (1810-2010) is het des te actueler. Het verhaal moge bekend zijn: Schoonvader Wieck, een vermaard pianopedagoog, ziet weinig in het huwelijk van zijn dochter Clara met de 9. jaar oudere componist en redacteur Schumann. Hij is 25 bij het officiële begin van hun verkering, zij 16.

Hardvochtige schoonvader laat geen middel onbeproefd, zo wil de overlevering, om aanstaande schoonzoon te ontmoedigen om met dochter te trouwen. Dat werd voor de rechtbank uitgevochten en leverde vader Wieck nog een (voorlopige?) hechtenis van 18 dagen op!. Die arme Schumann, zo schreef de ene biograaf na de andere. Wackie Eystne tapt letterlijk uit een ander vaatje: Schumann leeft in zijn jonge jaren het leven van een gesjeesde student: een losbol, partybeest, bambousjeur en drinkebroer. Hij heeft ook syfillis op zijn conto. De 14-jarige Clara raadt Schumann al aan ´weniger bairisches Bier zu trinken und aus Tag nicht Nacht zu machen und umgekehrt´. Over dat laatste was de componist zelfs openhartig. Zijn redacteurschap van het Neue Zeitschrift für Musik brengt weinig op en de exploitatie van het blad loopt kortweg slecht. De composities van de jonge Robert worden nog niet op waarde geschat. Het is alle betrokkenen bovendien duidelijk dat Schumann niet met geld overweg kan! De oude Wieck komt er bovendien achter dat de componist eerder een verstandsverloving met een adellijke joffer afblies omdat Robert ontdekte dat zijn aanstaande geen geld in te brengen had. Moest dochter Wieck, een briljant pianiste, als kostwinner gaan optreden voor een uitvreter? En waarom boycotte Schumann alle plannen om het provinciaal geachte Sachsen te verruilen voor Wenen, waar zijn talent eerder opgemerkt zou worden? Wackie Eysten spit het begin negentiende-eeuwse Duitse huwelijksrecht door dat bepaald niet op de hand van de vrouw is, om het voorzichtig te zeggen. Hij legt tevens de hand op de processtukken Wieck versus Wieck. Wackie als kenner bij uitstek van rechtbankrituelen laat daar verrukkelijk-leesbare observaties op los. Wie nu denkt dat er een vermoeiend citeren uit Duitse wetsteksten volgt, heeft het mis. De auteur is wars van wichtigtuerei en vakvertoon en weet haast smakelijk uit te leggen hoeveel zorgen Wieck zich getroostte om de toekomst, inclusief haar erfdeel, van zijn lievelingsdochter veilig te stellen. Het verhaal is pijnlijk voor de beeldvorming van Schumann, in zijn jonge jaren een gehaaide vent die op listige wijze aan zijn imago bouwt, inclusief het ritselen van een eredoctoraat. Robert en Clara trouwen Letterlijk 1 dag voor Clara´s 2ste verjaardag, de dag dat zij voor de wet geheel handelingsbekwaam zou zijn. Wraak aan schoonpa?

Onstuimig aanbevolen dit boek!


index

Home  -  Actueel  -  Audio  -  Muziek  -  Video  -  Boeken  -  Links