Solisten

 Giuseppe Taddei (1916 ~ 2010)

 

© Paul Korenhof, september 2010

 

Op 2 juni van dit jaar, op de kop af vier weken na de mezzosopraan Giulietta Simionato, overleed in Rome de bariton Giuseppe Taddei, een generatiegenoot van Simionato en een van de grote Italiaanse baritons uit de na-oorlogse periode. Als acteur was hij vrijwel evenwaardig aan Tito Gobbi, zijn brede baritonale timbre was misschien iets minder uitgebalanceerd maar expressiever dan dat van Ettore Bastianini en hij overtrof beide in de breedte van zijn repertoire. Nederland kent hem sinds het Holland Festival 1961 en dankzij zijn opnamen met Carlo Maria Giulini en Karl Böhm als Mozart-zanger par excellence, maar in opera's van Wagner en in muziek uit de 20ste eeuw voelde hij zich niet minder thuis, terwijl hij ook regelmatig te horen was in meerdere rollen uit het Franse repertoire en talloze echte karakterpartijen. Een echte belcantozanger was hij niet, daarvoor miste hij vooral het legato van een Renato Bruson of een Piero Cappuccilli, maar daar staat tegenover dat hij tot op veel hogere leeftijd in grote partijen actief is gebleven.

 
  Als Falstaff

Geboren in Genua op 26 juni 1916 maakte hij op dertigjarige leeftijd zijn debuut in Rome als de Heraut in Lohengrin en vijf jaar later volgde zijn eerste plaatopname, toen hij naast Beniamino Gigli twee kleine rolletjes zong in Andrea Chénier. Kort daarna sloot hij zich aan bij een verzetsleger in de Alpen en daarna geraakte hij in Duitse gevangenschap. In 1946 debuteerde hij bij de Weense Staatsoper, in 1948 zong hij voor het eerst bij de Salzburger Festspiele en al snel maakten zijn krachtige, breed getimbreerde bariton en een sterk karakteriseringsvermogen hem tot een van de belangrijkste Italiaanse baritons uit de tweede helft van de 20ste eeuw. en waarin hij bijvoorbeeld in 1985, op 69-jarige leeftijd zijn debuut maakte in de Metropolitan Opera in de titelrol van Falstaff, een rol waarvan hij in diezelfde periode zijn derde opname maakte onder Herbert von Karajan na eerdere registraties onder Mario Rossi (1950) en Tullio Serafin (een verfilming uit 1955). Ook toen was zijn carrière nog niet ten einde en raskomediant als hij was, leefde hij zich daarna vooral nog talloze malen uit als Dulcamara in L'elisir d'amore.

Zijn vocaal grootste periode lag in de jaren vijftig, toen hij een reeks onvergetelijke en soms ook onovertroffen opnamen maakte voor Cetra, waarbij vooral zijn Verdi-vertolkingen opvielen. Zo zette hij naast de reeds vermelde Falstaff in 1953 onder Angelo Questa een Rigoletto op de plaat (met Lina Pagliughi als Gilda, Ferruccio Tagliavini als de hertog en Giulio Neri als Sparafucile), die ondanks de toen gebruikelijke coupures een van de grootste registraties van dat werk is gebleven, een exponent ook van een Verdi-stijl die nu uitgestorven lijkt en met een titelrol die evenwaardig is aan die van Tito Gobbi. In Wenen werd hij een van de favoriete baritons van Herbert von Karajan met wie hij in 1971, toen zijn stem al enigszins aan slijtage onderhevig was, een indrukwekkende Tosca op de plaat zette (met Leontyne Price in de titelrol). Tot ieders verrassing redde hij Karajan bovendien in 1980 uit de brand door op korte termijn de titelrol in Falstaff van een collega over te nemen en ook daarvan werd een opname gemaakt die laat horen dat Taddei op dat moment, vijf jaar vóór zijn Met-debuut in diezelfde rol, nog altijd een Falstaff was om ontzag voor te hebben.

 
 

In de jaren vijftig en zestig, toen de meeste grote operasolisten door exclusieve contracten aan een bepaald label gebonden waren, leek Giuseppe Taddei door zijn aanvankelijke banden met Cetra buiten de boot te vallen. Dat had ook zijn voordelen, want door die onafhankelijke positie kon hij toen voor diverse labels juist die rollen opnemen waarin hij het beste tot zijn recht kwam, zonder dat hij beperkt werd door de repertoirepolitiek van diezelfde labels. Mede daardoor is de lijst van zijn opnamen niet alleen lang, maar ook bijzonder gevarieerd, en wat hij niet 'officieel' opname werd grotendeels aangevuld door later verschenen live-opname. (voor een redelijk complete lijst zie: http://en.wikipedia.org/wiki/Giuseppe_Taddei).


index

Home  -  Actueel  -  Audio  -  Muziek  -  Video  -  Boeken  -  Links