Ensembles en orkesten

Het Busch Quartet

 

© Aart van der Wal, april 2008


In 1912 vormde de toen pas 21-jarige grote Duitse violist Adolf Busch uit leden van het het Wiener Konzertverein Orchester het Wiener Konzertverein Quartett. Het ensemble vield in de Eerste Wereldoorlog uiteen, maar al kort daarna werd het Adolf Busch Quartet opgericht. Het kwartet, bestaande uit Adolf Busch (eerste viool), Gösta Andreasson (tweede viool, Karl Doktor (altviool) en Paul Grümmer (cello) werd al spoedig tot de Europese top gerekend en trok overal volle zalen.. In 1930 nam Adolfs jongste broer, Hermann, de fakkel van Grümmer over.

Eigenlijk was er nog een vijfde participant, de Boheems-Amerikaanse pianist Rudolf Serkin, vanaf 1920 (hij was toen pas 15!) Adolfs min of meer vaste duopartner (Serkin trouwde later met de dochter van Adolf). Serkin speelde ook een belangrijke rol als lid van de in 1935 opgerichte Bush Chamber Players, een mini-orkest, dat evenals het kwartet voor grote bijval zorgde. Zo waren de concerten in het Londense Queen's Hall steevast uitverkocht.

In het zicht van de oprukkende nazi's emigreerde Busch in 1939 naar de Verenigde Staten, wat bijna het einde van het Busch Quartet betekende, maar de overige leden wisten zich uiteindelijk toch bij hem aan te sluiten. Een hartaanval stelde hem echter een jaar op non-actief. Maar er waren meer problemen: de Amerikaanse vakbond voor musici stelde in de periode 1943-45 een opnameverbod in, terwijl Andreasson zich volledig op het lesgeven moest storten om voldoende inkomsten te genereren.

De Amerikanen hadden met Busch weinig op, hoewel er tijdens de oorlogsjaren meerdere Amerikaanse tournees plaatsvonden en tussen 1941 en 42 bovendien een aantal belangwekkende opnamen werd gemaakt, waaronder de eveneens op deze EMI-uitgave vertegenwoordigde Grosse Fuge door de Busch Chamber Players, overigens hun eerste studioproject.

De zieke Doktor verliet in 1945 het kwartet, met Andreasson, die het inmiddels welletjes vond. Met een nieuwe violist en altist ging het Busch Quartet weliswaar nog enige tijd verder, maar er werden na de oorlog nog maar nauwelijks opnamen gemaakt. Zoals zo vaak had een belangrijke wijziging in de bezetting de neergang tot gevolg. De laatste jaren van het kwartet stonden in het teken van Europese tournees, die het ensemble zelfs naar Duitsland bracht. In 1951 trok de inmiddels 60-jarige Busch zich uit het concertleven terug, wat eveneens het einde betekende van het Busch Quartet. Hij overleed het jaar daarop. Een van de belangrijkste en beste perioden in de geschiedenis van de twintigste-eeuwse kamermuziek was tot een einde gekomen.

Het Busch Quartet (Foto: O.E. Nelson/EMI-archief)

index

Home  -  Actueel  -  Audio  -  Muziek  -  Video  -  Boeken  -  Links