Encyclopedie van de Opera - B

bedrijf (acte, akte)

 

© Paul Korenhof

 


bedrijf of acte/akte - dramatisch min of meer afgerond deel van een theaterstuk, vaak onderverdeeld in afzonderlijke taferelen of in elkaar overlopende scènes.

Bij een evenwichtige onderverdeling heeft een bedrijf een eigen opbouw met een eigen climax, hoogtepunt en afronding/finale, in de opera vaak afgesloten met een finale-ensemble voor twee of meer stemmen. Ook het aantal bedrijven was lange tijd aan tradities gebonden. De klassieke Italiaanse en Franse opera’s waren meestal verdeeld in vijf bedrijven, waarbij het vijfde, toewerkend naar ontknoping op happy ending, meestal het korste en dramatisch ook het minst interessante was, maar rond 1700 was in de Italiaanse opera een verdeling in drie bedrijven gebruikelijk.
In de eerste helft van de 19de eeuw heerste in Italie gedurende enige tijd een voorkeur voor een verdeling in twee bedrijven (ongeacht het aantal afzonderlijke taferelen), waarbij het slot van het eerste bedrijf meestal werd gevormd door een concertato-finale. Later werden ook drie of vier bedrijven gebruikelijk en werd de concertato-finale naar believen aan het slot van het tweede tafereel (Macbeth) of het tweede bedrijf (La traviata) geplaats.
In Frankrijk bleef de verdeling in vijf bedrijven van de tragédie lyrique tot in de 19de eeuw in zwang in de grand-opéra, terwijl in de opéra-comique een indeling in drie bedrijven gebruikelijk was.
In Duitsland bestond op dit punt al in het begin van de 19de eeuw al een grotere vrijheid en werd het aantal bedrijven meestal aangepast aan dramatische inzichten of praktische wensen.

terug naar alfabet

Home  -  Actueel  -  Audio  -  Muziek  -  Video  -  Boeken  -  Links