Dirigenten

In memoriam Jan Stulen (1942 ~ 2017)

 

© Maarten Brandt, 23 juli 2017

 

 

Gistermiddag overleed op 75-jarige leeftijd onze landgenoot, de dirigent Jan Stulen. In Nederland kennen vele televisiekijkers hem als de onvolprezen dirigent van het programma Jonge mensen op weg naar het concertpodium en Una voce particulare. Mensen uit de conservatoriumwereld zullen Jan terecht herinneren als van de grootste pedagogen op het gebied van het dirigeren in ons land. Tot zeer recent maakte hij deel uit van menige eindexamencommissie orkestdirectie in den lande en daarbuiten. Tal van jonge dirigeertalenten hebben dan ook onmetelijk veel aan hem te danken, wiens ervaringen als orkestpedagoog door dik en dun hun neerslag hebben gevonden in De Tao van het dirigeren. Dit zeer lezenswaardige boek werpt zowel voor de professionele aankomende dirigent als de geïnteresseerde leek een kraakhelder licht op de boeiende wereld van het merkwaardige vak dat dirigeren heet. Een wereld vol uitdagingen maar ook met de vele voetangels en klemmen die nu eenmaal aan deze veeleisende professie inherent zijn. Nog recentelijk zette Jan, nooit moe om nieuwe initiatieven te ontplooien, een concours voor jonge dirigenten op poten om u tegen te zeggen.

Aanzienlijk minder bekend is dat Jan dikwijls buiten onze landsgrenzen, de verste uithoeken van de wereld bepaald niet uitgezonderd, dirigeerde en over een aanzienlijk breed repertoire beschikte. Zo heeft hij in Egypte (Cairo) Diepenbrock tot klinken gebracht en leidde hij nog zeer onlangs concerten in Vietnam. Uiterst memorabele producties in ons land waren de Nederlandse vuurdoop van Mahlers Tiende symfonie in de realisatie van Rudolf Barshai bij het Orkest van het Oosten en de - op Palmzondag van vorig jaar - spraakmakende vertolking van Bachs Matthäus-Passion in de negentiende-eeuwse versie van Robert Franz met het Holland Concertkoor, de Koorschool Midden-Gelderland en L'Orchestra Particulare in het kader van de jaarlijkse passie-uitvoeringen van Stichting Laren Klassiek. Ik heb het als een grote eer beschouwd aan laatstgenoemd project te hebben mogen meewerken, aangezien daarmee een van mijn jongensdromen in vervulling is gegaan. En daarvoor bleek Jan precies de geschikte man! (klik hier voor het interview met Jan Stulen).

Jan was een innemende en warme persoonlijkheid, die niets moest hebben van de waan van de dag en die aan onverschillig welke opsmuk en vlagvertoon een uitgesproken hekel had. Iemand ook voor wie niet alleen de muzikale maar vooral ook de menselijke maat telde. Daardoor wist hij, net als de muziek zelf die hij in alle toonsoorten heeft gediend, te verbinden en mensen bij elkaar te brengen die anders in volkomen afzondering van elkaar zouden zijn gebleven. Door zijn in en in menselijke uitstraling heeft Jan een enorme voorbeeldfunctie gehad en dat is bepaald geen luxe, want ook in de muziekwereld gaat het er tegenwoordig dikwijls bikkelhard aan toe! Dat hij ruste in vrede.

Home  -  Actueel  -  Audio  -  Muziek  -  Video  -  Boeken  -  Links