CD-recensie

 

© Siebe Riedstra, maart 2010

 

 

Marx: Orkestliederen en koorwerken

Herbstchor an Pan – Morgengesang – Berghymne – Ein Neujahrshymnus.

Twaalf liederen voor sopraan en orkest: Barkarole – Zigeuner – Der bescheidene Schäfer – Selige Nacht – Sommerlied – Marienlied – Maienblüten – Waldseligkeit – Und gestern hat er mir Rosen gebracht – Piemontesisches Volkslied – Ständchen – Hat dich die Liebe berührt.

Christine Brewer (sopraan), Trinity Boys Choir, Apollo Voices, BBC Symphony Chorus & Orchestra o.l.v. Jirí Belohlávek.

Chandos CHAN 10505 • 72' •


Joseph Marx overleed in 1964, en decennialang is het stil geweest rond deze componist die eens uitgevoerd werd door de groten der aarde. Door de vele belangrijke posities die hij in het Oostenrijkse muziekleven bekleedde, gevoegd bij zijn aartsconservatieve instelling, werden uitvoeringen van zijn werk in het klimaat van de jaren zestig en zeventig echter zeldzaam, om voor de hand liggende redenen. Marx was een ultra-romanticus met een fantastisch oor voor zwelgende orkestklanken. Opvallend is het gulle en kiene gebruik van harp, piano, celesta, vibrafoon, xylofoon en klokkenspel, een kenmerk dat hij deelde met zijn iets jongere landgenoot Wolfgang Korngold. Bij beide componisten ligt, ondanks het vakmanschap, de salon gevaarlijk dicht om de hoek.

 
  Joseph Marx (ca. 1962)

Marx was (en is) in de allereerste plaats een liedcomponist; hij wordt in sommige kringen beschouwd als de natuurlijke erfgenaam van Hugo Wolf, en schreef zijn eigen Italienisches Liederbuch, op de teksten van Heyse die Wolf niet vertoond had. Zijn liederen vinden dan ook incidenteel een plek op recitals voor het Duitstalige concertpubliek. Net voordat het orkestrale en kamermuzikale oeuvre van Marx in het zwarte gat van de vergetelheid zou verdwijnen, ontstond er hernieuwde fonografische belangstelling voor zijn werk. Het Britse label ASV bracht in 2000 een cd uit met de wereldpremière van drie strijkkwartetten. Op hetzelfde label verscheen in 2003 de orkestrale ‘Natur-Trilogie’ voor groot orkest, en vorig jaar verschenen op het label CPO een drietal orkestwerken die een opvallende verwantschap met Richard Strauss aan het licht brachten.

Eveneens in 2009 sprong Chandos in de bres met een uitgave die opent en sluit met koorwerken, en daartussen gevuld is met liederen voor hoge stem, die door de meester zelf in een orkestrale jas zijn gestoken. Uiteraard zijn dat de mooiste die hij heeft geschreven. Sopraan Christine Brewer is al enige jaren uiterst succesvol actief, als opera- en concertzangeres; zij maakte hier te lande indruk in een ZaterdagMatinee met een concertuitvoering van de eerste akte uit ‘Die Walküre’ van Richard Wagner. De orkestbegeleiding van Marx is weliswaar voor een ‘normaal’ orkest gehouden, toch is het prettig dat Brewer haar Sieglinde-geluid hier optimaal kan aanwenden. Ze straalt zonder te forceren. De koorwerken waar de cd mee opent en sluit, zijn fonografische premières; ze zijn meer geënt op Mahler dan op Wolf (of Strauss). Ze beklijven minder dan de liederen, en terugdenkend aan de orkestwerken op CPO, ook die halen dat niveau niet. Dit is vooral Christine Brewers cd, die met het schitterende ‘Und gestern hat er mir Rosen gebracht’ bijna het vijfde lied aan de ‘Vier letzte Lieder’ van Richard Strauss toevoegt.


index

Home  -  Actueel  -  Audio  -  Muziek  -  Video  -  Boeken  -  Links