CD-recensie

 

© Kees de Leeuw, januari 2011

 

 

Kozlovski: Requiem

Galina Simkina, Lidiya Tchernykh (sopraan), Valentina Paninna (mezzo-sopraan), Konstantin Lisovsky (tenor), Vladimir Motorin (bas), Moskou Staats Koor, Moskou Lerarenkoor, USSR Ministerie van Cultuur Symfonie Orkest o.l.v. Vladimir Yesipov

Melodiya MEL CD 10 01744 • 80' •

 


De naam van de Poolse componist Osip Kozlovski (1757-1831), die vooral in Rusland werkzaam was, wordt zelfs in diverse boeken over Russische muziekgeschiedenis amper genoemd. Toch was hij in zijn tijd een gevierd man, van wie zijn composities gedrukt en uitgevoerd werden. Bovendien was hij van belang voor de ontwikkeling van de Russische muziek.

Kozlovski kwam uit een adellijke familie en studeerde zang en orgel in Warschau. In 1786 kwam hij naar Rusland en nam deel aan de Russisch-Turkse oorlog. Hij werd ontdekt door prins Grigori Potemkin die hem introduceerde aan het hof van Catharina de Grote. Hier kon hij zijn composities laten horen. Vooral met zijn dansmuziek, in het bijzonder polonaises, maakte hij zich erg geliefd.

Een van zijn vocale composities gold zelfs, samen met een aantal andere liederen, als onofficieel Russisch volkslied, tot er in 1816 een officieel volkslied gekozen werd. Kozlovski heeft verder een zeer belangrijke rol gespeeld bij het gebruik van Russische (literaire) teksten in het Russische lied, vooral in romances.

Hij componeerde meer dan één Requiem. Eén ervan was voor de in 1825 overleden tsaar Alexander I. Op deze cd is een ouder Requiem te beluisteren.

Dit Requiem werd gecomponeerd bij het overlijden van de afgezette koning van Polen, Stanisław August Poniatowski. Hij leefde in ballingschap in Sint-Petersburg en overleed hier in 1798. De uitvaartdienst vond plaats in de Sint-Catharina aan de Nevski Prospekt in Sint-Petersburg. De Poolse koning had de componist gevraagd om het Requiem te componeren.

Er wordt gesuggereerd dat deze dodenmis het eerste Russisch Requiem zou zijn, maar deze claim is niet onomstreden. Erg Russisch is de muziek niet. Het is een compositie voor de Rooms-katholieke kerk en geen a-cappella werk zoals de gewoonte is in de Russisch Orthodoxe kerk. Het is meer te vergelijken met het Requiem van Mozart dan met de meeste geestelijke composities van Russische tijdgenoten als Dmitri Bortnianski, Artemi Vedel en Maksim Berezovski.

Het is een compositie met verstilde en dramatische momenten die de luisteraar aan zijn stoel kluistert. Het is een indrukwekkend werk dat met enige schroom als Russisch antwoord op Mozart beschouwd zou kunnen worden. Van de vocalisten ben ik het meest gecharmeerd van de bas Vladimir Motorin, maar dat is een kwestie van smaak. Alle zangers doen erg hun best en bereiken doorgaans een heel goed niveau. De koren en het orkest komen soms wat minder uit de verf, maar deels is de opname hieraan.debet

Opvallend is een marcia fumebre, het een na laatste deel uit het Requiem. Dit gedeelte doet overigens meer Russisch aan. Met een hoofdrol voor koper- en houtenblazers past het goed in de Russisch funeraire muziek, en had niet misstaan op een cd als Russian funeral Music (Olympia OCD 556).

Wat de Sovjet-Unie wetenschappers en technici uiteindelijk ook bereikt mogen hebben, op het gebied van geluidsopnametechniek betreft bekleedden ze niet de eerste positie. Bij deze opname uit 1988 valt op dat de technici vooral moeite hadden met grotere klankmassa’s, zoals het orkest en de koren. Het klinkt soms wat log en weinig gedetailleerd. Deze bedenkingen ten spijt is deze cd een absolute aanrader, zeker voor iefhebbers van het Requiem.


index

Home  -  Actueel  -  Audio  -  Muziek  -  Video  -  Boeken  -  Links