CD-recensie

 

© Emanuel Overbeeke, juli 2020

Virpi Räisänen - Trasparente

Maënpää: Trasparente

Lunt: Sophia – Hokma - On Home

Pulkkis: Riddle

Bach: Preludium in f, BWV 857

Holst: Four Songs for Voice and Violin op. 35

Taalainmaalta: An old tune from Delecarlia

Österman: Salotiella - Doch alles, was uns anrührt

Niles: I wonder as I wander

Virpi Räisanen (zang en viool), Nando Russo (percussie), Bram van Sambeek (fagot), Harri Österman (cello), Nick Scholten (harp)

Alba Records ABCD 453 • 51' •
Opname: 2010 en 2017, Renswoude

   

De Finse Virpi Räisänen is mezzosopraan en violiste, speelde een tijdlang in onder meer het Nederlands Kamerorkest en volgt nu een carrière waarin haar dubbele vaardigheid centraal staat. Ze beheerst een breed repertoire (ze doet even graag en goed Mahler als Berio), staat op grote podia met vaak bekend repertoire en wil daarnaast zich graag inzetten voor nieuwe muziek. Haar dubbeltalent bracht diverse componisten in eigen land ertoe werken voor haar te schrijven waarin zij in beide vaardigheden tegelijk actief moet zijn. Die stukken staan op deze cd. Ze zijn enigszins ongelijk van kwaliteit (Trasparente boeide mij meer dan de werken van Östermän), maar alle worden bijeengehouden door een feilloze balans tussen sfeer, timing, structuurzin en oog voor detail.

Reeds vóór Räisänen schreven componisten voor de combinatie sopraan – viool, hoewel niet altijd voor één persoon (Holst verlangt in Four songs een enkele uitvoerder, Mendelssohn schreef een duet voor twee). Bachs Preludium (in f klein uit het eerste boek van Das wohltemperierte Klavier) is een experiment in intonatie. Bachs melodie wordt een vocalise, de baslijn een timide swingend deuntje. De klassieke structuurzin nodig voor Holst legt Räisänen ook in modernere stukken, de moderne omgang met klank ook in Holst. Oud en nieuw komen daardoor uit dezelfde bron. Het ‘samenspel' van stem en instrument gaat haar uitstekend af, niet alleen in Bach.

Het aardige aan de meeste nieuwe stukken is dat de muziek zich niet lijkt te ontwikkelen, maar alle componisten zijn in staat (de een iets meer dan de ander) een schijnbaar statisch gegeven als de combinatie van stem en viool en een muzikaal idee soms zonder een duidelijke kop of staart om te toveren in een betoog. Räisänen houdt van mooie klanken, is niet uit op virtuositeit en complexiteit for its own sake en kan met kunstmuziek even goed overweg als met muziek die duidelijk geworteld is in volksmuziek (het eerste type op deze cd boeide mij meer). I wonder as I wander van Niles had Berio geïnspireerd kunnen hebben bij zijn Six Folk Songs. Räisänens gebaren zijn krachtig en ingetogen, maar de vertolkingen overtuigen het meest door haar gevoel voor de lange lijn. Wie bij actuele Finse muziek verder wil kijken dan Saariaho, komt met het beste op deze cd goed aan zijn trekken.


index

Home  -  Actueel  -  Audio  -  Muziek  -  Video  -  Boeken  -  Links