CD-recensie

 

© Aart van der Wal, oktober 2021

Anima Aeterna

Klik hier voor de inhoudsopgave

Jakub Józef Orliński (countertenor),
Fatma Said (sopraan), Orkest & Koor Il Pomo d'Oro o.l.v. Francesco Corti
Erato 0190296743870 • 81' •
Opname: sept. 2020, Villa San Fermo, Lonigo (Vicenza)

   

Samensteller Yannis François, altijd op zoek naar (vrijwel) onbekende pareltjes, refereert in zijn toelichting in het cd-boekje aan het in december 2018 uitgebrachte ‘Anima Sacra', waarvan dit nieuwe album, ‘Anima Aeterna', niet zozeer de opvolger is, maar eerder moet worden gezien als een ‘zusteralbum' met daarin opnieuw de hoofdrol weggelegd voor de Poolse countertenor Jakub Józef Orliński, Van een chronologisch vervolg is geen sprake: hoewel de beide albums zijn toegewijd aan de achttiende-eeuwse geestelijke muziek (met reeds een glimp van de opkomende klassieke stijl in Manna's Laudate pueri uit 1740), heeft het eerste, 'Anima Sacra', betrekking op de periode 1709-1750 en het tweede op die van 1716 (Fux) tot 1747 (Händel). ‘Musica Sacra' hebben we overigens nooit besproken, wat zeker in het licht van deze formidabele ‘Musica Aeterna' best een omissie mag worden genoemd (al doe ik niet graag aan zelfkastijding).

Voor Orliński ligt, zijn vertolking levert daarvan een duidelijk bewijs, het zwaartepunt minder bij het religieuze en meer bij het emotionele (men zou ook kunnen zeggen: evocatieve) karakter van deze muziek. Daarin vindt hij in het door Francesco Corti geleide ensemble Il Pomo d'Oro de ideale partner. Maar laat ik ook de Egyptische sopraan Fatma Said hierin alvast uitdrukkelijk betrekken, want haar bijdragen zijn niet minder subliem. En dan is er het net zo sterk geëngageerde koor dat eveneens de sterren van de hemel zingt. Kortom, we hebben te maken met wat ik een 'geluksproductie' noem.

Eerst een opmerking over Il Pomo d'Oro onder leiding van Francesco Corti die door het hoge spelpeil de beide vocalisten zozeer hebben beïnvloed. Van een eendimensionale, op zichzelf gerichte benadering is bij dit ensemble geen enkele sprake: dankzij de door Corti soepel gehanteerde tempi krijgen Orliński en Said alle gelegenheid zich zowel vocaal als interpretatief te profileren. Door als het ware mee te ademen zijn de versieringen niet plichtmatig maar betoverend doeltreffend en voert de expressieve vrijheid binnen het instrumentale betoog naar steeds weer nieuwe hoogten. Hoe inspirerend moet dit voor alle betrokkenen niet zijn geweest, waarin ik dan eveneens graag het kooraandeel betrek.

Natuurlijk gaat de aandacht vooral uit naar Orliński, die zich in dit repertoire als een vis in het water voelt, garant staat voor de meest virtuoze coloraturen zonder ook maar een spoortje ongemak en zich van menige andere countertenor onderscheidt door zijn ronduit formidabel kleurengamma. Maar ook de dictie en articulatie bewegen zich op het hoogste niveau, terwijl hij zelfs in de meest complexe passages nog oorstrelende nuances weet aan te brengen. Ook Said laat zich van haar beste kant kennen in een aantal delen uit Zelenka's Laetatus sum ZWV 90: treffende zijn haar volkomen soevereine stembeheersing (ze slingert de hoge D eruit alsof het niets is) en de daaruit voortvloeiende expressie (geen vanzelfsprekendheid overigens!). Ook haar aandeel zorgt voor een ongekend luisterfeest in deze door Zelenka buitengewoon indringend gecomponeerde kerkmuziek.

Het kan niet anders dan dat deze muziek (die tot nu toe vrijwel onbekend is gebleven) dankzij deze tijdloze vertolkingen de ziel doet raken, wat overigens ook overeenkomt met de albumtitel: 'Anima Aeterna' betekent immers ‘Eeuwige Ziel'. En wie – los van hetgeen ik al eerder hierover opmerkte – wil genieten van nog eens extra ingeweven instrumentale juweeltjes verwijs ik graag naar de exquise rol van o.a. solotrompet, fagot en baryton.

Dan is er de schitterende opname die dit luisterfeest pas echt compleet maakt. In het cd-boekje vindt u naast de gezongen teksten uitstekend verzorgde toelichtingen die sowieso bij deze 'world-premiere recordings' onmisbaar zijn.


index

Home  -  Actueel  -  Audio  -  Muziek  -  Video  -  Boeken  -  Links