CD-recensie

 

© Aart van der Wal, augustus 2021

Psalms and Motets from Renaissance Switzerland

Geneefs Psalter (1562), Claude Goudimel (ca. 1514-1572), Jan Pietersz. Sweelinck (1562-1621): Psalmen 8, 9, 12, 25, 33, 42, 63, 100, 104, 105, 121, 122, 150

Ensemble Lamaraviglia o.l.v. Stephanie Boller
Claves 50-3008 • 64' •
Opname: juni en aug. 2020, Waldenburg Studio (Zwitserland)

   

Een met zorg en kennis van zaken samengesteld programma dat samenhangt met de turbulente periode van de Reformatie met daarvan in het middelpunt de in Genève wonende en werkende Johannes Calvijn (1509-1564) die, anders dan menigeen misschien van de naam afleidt, geen Nederlander was maar een Frans-Zwitserse theoloog die als Jehan Cauvin het levenslicht aanschouwde in het Franse Noyon en in het Zwitserse Genève overleed.

Calvijn was een belangrijke tijdgenoot van een andere theoloog: de Duitser Martin Luther (1483-1546). Ook hij kreeg ongevraagd een Hollandse voornaam toebedeeld: Maarten. Ten onrechte uiteraard, maar dit terzijde.

Het was Calvijn die halverwege de zestiende eeuw vrijwel geheel gereformeerd Europa en dus ook Zwitserland in een ware psalmenkoorts onderdompelde met zijn complete bundel Geneefse Psalmen, voor het eerst verschenen in 1562 in Genève. Verscheidene Geneefse cantors componeerden al snel daarna bij de Franstalige verzen melodieën, wat op zich weer leidde tot een groot aantal meerstemmige psalmcomposities van bepaald niet de minsten, waaronder die van Claude Goudimel (ca. 1514-1572) en 'onze' Jan Pieterszoon Sweelinck (1562-1621). Het zijn zonder uitzondering ware kunstwerken in hun soort.

Onder de titel ‘Psalms and Motets from Renaissance Switzerland' zijn ze op dit album deels bijeengebracht, aangevuld met een aantal van de reeds genoemde Geneefse Psalmen. Dat Sweelinck geen Zwitser maar een heuse Nederlander is doet aan het belang van dit album uiteraard niets af.

Het in 2010 door Stephanie Boller opgerichte Ensemble Lamaraviglia is een klein, in de oude muziek gespecialiseerd ensemble dat op de Europese podia maar ook in de studio actief is. Voor deze psalmen en motetten komen er uiteraard geen instrumentalisten aan te pas: er wordt uitsluitend a capella gezongen: 2 cantus, 4 altus, 2 tenoren en 2 bassen. Het blijkt een homogeen gezelschap dat met de nodige differentiatie deze vier- tot achtstemmige miniaturen nieuw leven inblaast. Kwesties als balans en intonatie worden daarbij niet opgeroepen, terwijl de gesuggereerde kerkakoestiek bijdraagt aan het romige karakter van het geheel. Het notenmateriaal is ontleend aan de uitstekend toegeruste muziekafdeling van de centrale bibliotheek in Zürich en het Zwitserse RISM, onder redactie van dr. Laura Decurtins. De gezongen teksten staan weliswaar keurig afgedrukt in de vier landstalen, maar jammer genoeg ontbreekt daarbij een eigentijdse vertaling. Echter, men kan uiteraard de gezongen psalmteksten ook elders vinden: in de Bijbel bijvoorbeeld, al is het alleen maar om daarvan een goede indruk te krijgen.


index

Home  -  Actueel  -  Audio  -  Muziek  -  Video  -  Boeken  -  Links