CD-recensie

 

© Aart van der Wal, oktober 2021

Sol & Pat

Klik hier voor het programma

Sol Gabetta (cello), Patricia Kopatchinskaja (viool)
Alpha 757 • 81' •
Opname: aug. 2014, Saanen-Kirche; aug. 2018, Zweistimmen-Kirche (Zwitserland)

   

Een superduo: Sol (Gabetta) en Pat(tricia) Kopatchinskaja. Wat ze met elkaar delen is intense muzikaliteit, superieure techniek en de absolute wil ('streven' zou niet meer dan een understatement zijn) om het beste uit ieder stuk te halen, onverschillig aard of strekking. Hun samenwerking door de jaren betekent niet alleen dat ze volmaakt op elkaar zijn ingespeeld maar dat het tevens een diepe vriendschap heeft opgeleverd. Ze voelen zich niet alleen muzikaal verwant aan elkaar, maar beschouwen elkaar zelfs als familie.

Een bijzonder aanstekelijk aspect van hun musiceren is de suggestie die ze beiden weten te wekken van vrijheid, zelfs van improvisatie, alsof de muziek ter plekke, onverschillig waar (concertpodium, studio) zo maar spontaan ontstaat. Het komt voort uit een samenstel van technisch meesterschap, kennis, ervaring en...intuïtie. Dat zijn de de eigenschappen die deze muziek met grote overtuigingskracht voortstuwt, menigmaal zelfs door roeien en ruiten. Met ‘intoxicated frenzy', zoals Gabetta het in het boekje uitdrukt.

Als duo hebben ze elkaar ook gevonden in hun gezamenlijke liefde voor sterk uiteenlopend repertoire. Samen op ontdekkingstocht heeft dat inmiddels al veel opgeleverd. Waarbij het er niet toe doet uit welke periode en uit welke windstreken de werken stammen. Mits het ze maar zijn aangemeten, van Barok tot eigentijds. Dit album toont het glashelder aan.

Eerlijk zijn ze ook, zoals het openlijk toegeven van gemaakte fouten, zoals die in het hondsmoeilijke ‘Rizoma' van Francisco Coll (1985), de Spaanse componist die de laatste tijd allerwegen in de belangstelling staat. Gabetta telde er vier (tja, waar hebben we het over…). Hij werd er tijdens de voorbereidingen niet moe van om op hun vele vragen over de uitvoering in te gaan, wat ook iets zegt over de autoriteit die Gabetta en Kopatchinskaja uitstralen. Autoriteit overigens die ook van deze uitvoeringen afstraalt.

De beide dames houden van eigentijdse muziek geven componisten ook kansen. Zoals enige tijd geleden, toen ze een heuse compositiewedstrijd uitschreven. Een werk mocht niet meer tijd in beslag nemen dan vier minuten. Het resultaat was honderden inzendingen, waarvan uiteindelijk ‘Interlude' van Marcin Markowicz tot winnaar werd verklaard (het neemt niet meer dan zo'n anderhalve minuut in beslag en staat op dit album).

Sol en Pat, deze twee ‘toppers', storten de luisteraar met hun uiterst bevlogen spel in een ware wonderwereld van klankkleuren. De daaruit resulterende stijlfiguren baden in hun ultieme schoonheid. Ze doen doet niet alleen grenzen maar ook tijdperken vervagen: Widmann broederlijk naast Leclair, Francisco Coll net naast Carl Philipp Emanuel Bach. Alleen het zes korte deeltjes omvattende ‘La Fête au Village' van de onlangs overleden Julien-François Zbinden, door de dames zelf met verve aangekondigd, lijkt door de unieke toontaal geen enkele andere compositie naast zich te dulden.

In dit fabuleuze recital wemelt het weliswaar van de buitenissigheden en contrasten, maar de kaders zijn strikt helder geconcipieerd. Wie zoekt naar de eenvoud als kenmerk van het ware zal door het sluitstuk zeker niet worden teleurgesteld: de Prélude nr.15 uit Bachs WTK BWV 860, die precies zo wordt gespeeld zoals deze genoteerd staat. Pat bezingt de melodielijn, Gabetta neemt de bas voor haar rekening. Het klinkt zonder enige opsmuk in één woord prachtig.

Zeker lezenswaardig is de in het boekje opgenomen, niet van humor en zelfreflectie gespeende, dialoog tussen Gabetta en Kopatchinskaja, waarin uiteraard de uitgevoerde muziek centraal staat en aldus de nodige wetenswaardigheden oplevert. Resteert nog de vraag waarom dit album nu pas verschijnt (de opnamen dateren uit 2014 en 2018 in het kader van het Gstaad Menuhin Festival).


index

Home  -  Actueel  -  Audio  -  Muziek  -  Video  -  Boeken  -  Links