CD-recensie

 

© Aart van der Wal, februari 2020

The Butterfly Effect

Schumann: Papillons op. 2

Rueda: Pianosonate nr. 5 (The Butterfly Effect)

Mendelssohn: Lieder ohne Worte op. 30

Puerto: Seis caprichos sin titulo

Schubert: Adagio in G, D 178

Magrané: Dues peces per a piano

Noelia Rodiles (piano)
Eudora EUD-SACD-2001 • 78' • (sacd)
Opname: augustus 2019, Auditorio de Zaragoza, Sala Mozart, Zaragoza (Spanje)

 

Het Spaanse label Eudora stuurt mij regelmatig spontaan nieuwe uitgaven die bij mij veelal zeker in de smaak vallen. Zowel de artistieke kwaliteit als het repertoire en de programmasamenstelling betekenen extra attentiewaarde en daar maakt dit nieuwe album geen uitzondering op: een combinatie van ‘oud' en ‘nieuw', waarin muziek van Spaanse componisten van deze tijd een belangrijke rol speelt. Labels die de muzikale aspiraties van het eigen land hoog houden hebben sowieso een pre omdat ze een belangrijke functie vervullen: de promotie en daarmee de verspreiding van de nationale muziek. Denk in dit verband alleen maar aan het Hongaarse Hungaroton en het Tsjechische Supraphon, die veel hebben betekend voor de Midden-Europese muziek uit heden en (ver) verleden.

Het mooie van al die cd's die (nog steeds!) in grote getale uitkomen is niet alleen dat de muziekliefhebber er veel baat bij heeft, maar ook onder de aandacht wordt gebracht van programmamakers van radio en concertbedrijf. Misschien doen ze er wel ideeën door op die ze anders niet zouden hebben gehad. Hoewel... Wie naar de hedendaagse radio-uitzendingen luistert en kennis neemt van de programmaboekjes van de diverse orkesten zal er waarschijnlijk niet door worden gestimuleerd, laat staan er vrolijk van worden.

Ieder label weet dat de artistieke merites uiteraard allereerst wordt afgemeten aan de hand van de kwaliteit van de eigen ‘artiestenstal', waar daar begint het immers mee. Of eigenlijk begint het met de spreekwoordelijke fijne neus voor kwaliteit, voor de bijzondere eigenschappen in de zoektocht naar nieuw talent. Ook daarvan kennen we een excellent voorbeeld: Een goed voorbeeld daarvan is Walter Legge, de HMV/EMI-producer die vanaf de jaren vijftig daardoor wijd en zijd bekend werd. Al merkte hij eens op: ‘Undank ist Legges Lohn', vrij naar Wagner…

Maar terug naar dit nieuwe album dat de niet alledaagse maar ook niet echt aansprekende titel ‘The Butterfly Effect' meekreeg, naar de bijnaam van de vijfde pianosonate van Jesús Rueda (niet te verwarren met de Spaanse voetballer met bijna dezelfde naam.Jesús Rueda Ambrosio). De in 1961 geboren Madrileen putte voor zijn sonate inspiratie uit Schumanns ‘Papillons' (vlinders), een in de Romantiek wortelend stuk dat bestaat uit twaalf deeltjes waarvan het merendeel polonaises en walsen. David del Puerto is eveneens een Madrileen, in 1964 geboren in de Spaanse hoofdstad en van huis uit gitarist. Hij schreef zijn ‘Seis caprichos sin titulo' (zes caprices zonder titel) met Mendelssohns ‘Lieder ohne Worte' in gedachten. De 32-jarige Catalaan Joan Magrané (Figueras) was eerst van plan om drie stukken te componeren in het kielzog van Schuberts ‘Drei Klavierstücke' D 946, maar gaandeweg ging de fantasie met hem dusdanig op de loop dat hij zijn oorspronkelijke idee tenslotte liet varen. Het werd uiteindelijk 'Dues peces per a piano'. De twee delen bieden overigens een aardige puzzel: als luisteraar zoeken naar de muzikale verwantschap met Schubert, hoewel in de titel een tipje van de sluier wordt opgelicht: ‘con la complicità di Schubert'.

Wat deze eigentijdse stukken met elkaar gemeen hebben is dat het opdrachtwerken zijn, met als opdrachtgeefster de pianiste die dit programma muzikaal formidabel gestalte heeft gegeven: de Spaanse Noelia Rodiles, die in eigen land tot de meest bekende musici behoort. Wie naar deze cd luistert begrijpt ook waarom: Rodiles roept in al deze stukken een fantasiewereld op die tevens een diep gelaagd eerbetoon betekent aan haar vaderland. Tot hoogst spiritueel leven gewekt maken we kennis met verrassende inzichten in een sprankelend en veelkleurig betoog dat de aandacht gevangen houdt.

Maar hoe verhouden die eigentijdse, voor het eerst op cd vastgelegde stukken zich tot die van de Romantiek? Het is lastig onder woorden te brengen, maar van de luisteraar wordt wel verwacht dat hij snel weet om te schakelen. Want hoewel de inspiratiebronnen van de drie Spaanse eigentijdse componisten zich onmiskenbaar in hun pianowerken hebben genesteld is er wel degelijk sprake van een ‘geheel andere wereld' die zij aldus hebben ontsloten. Nee, geen piepknormuziek (daarover hoeft u niet bezorgd te zijn), maar de contrasten zijn desalniettemin niet voor de poes, zij het in het ene geval sterker dan in het andere. Zoals ook de diverse naoorlogse stijlen door elkaar heen lopen, wat het beeld er alleen maar interessanter op maakt.

Nog twee belangrijke zaken: de formidabele opname en de tot in de allerkleinste puntjes gestemde piano (die zo te horen de klankeigenschappen van de Steinway heeft). Aardig is dat het opnameteam gebruik heeft gemaakt van monitorluidsprekers van Nederlandse makelij: het in Rotterdam gevestigde Dutch & Dutch. Het draagt allemaal in positieve zin bij aan het ‘vlindereffect'.


index

Home  -  Actueel  -  Audio  -  Muziek  -  Video  -  Boeken  -  Links