CD-recensie

 

© Aart van der Wal, mei 2006

 

Leimer: Pianoconcert voor de linkerhand.

Kurt Leimer (piano), Philharmonia Orchestra o.l.v. Herbert von Karajan.

Strauss: Panathenäenzug op. 74.

Kurt Leimer (piano), Nürnberger Symphoniker o.l.v. Günter Neidlinger.

Colosseum Classics COL 9200.2 • 53' •

Voor meer informatie:

www.kurtleimer.ch


Toen ik eind jaren zestig, begin jaren zeventig voor het eerst kennismaakte met de Duitse componist, pianist en muziekpedagoog Kurt Leimer (1920-1974), raakte ik bepaald niet in de ban van zijn composities. Ik miste oorspronkelijkheid en vond dat hij te veel bleef steken in al zo vaak beproefde sjablonen en het nogal schaamteloze gebruik van de meest uiteenlopende stijlen. In Leimers muziek horen we een ware componistenstoet aan ons voorbijtrekken, met voorop Rachmaninov, Hindemith, Poulenc en Ravel. Briljant, epaterend, met een enorme 'Schwung', technisch gedegen, flitsend en gedreven, maar daardoor nog geen echte meesterwerken die beklijven. Het is het bekende onderscheid tussen glanzende verpakking en magere inhoud.

Het eendelige Pianoconcert voor de linkerhand lijkt deels ontworpen te zijn in de werkplaats van Maurice Ravel, met zijn typisch impressionistische inslag, vakkundig vermengd met jazzy syncopen, Leimer toont zich de nogal slaafse gezel van de grote meester, maar dan met dien verstande dat holle retoriek en gladde virtuositeit bij hem om de voorrang strijden, waarbij hem overigens niet kan worden ontzegd dat hij de kunst verstond om de suggestie van een tweehandig pianowerk te wekken (wat overigens ook een van de kenmerken is van Ravels donkergerande Linkerhandconcert in D).

Nog holler en leger is het door Richard Strauss aan de pianist Paul Wittgenstein (die door de in de Eerste Wereldoorlog opgelopen verwondingen zijn rechterhand moest missen) toegedachte maar uiteindelijk aan Leimer opgedragen Pianoconcert voor de linkerhand Panathenšenzug (1926-27), dat niet in de schaduw kan staan van bijvoorbeeld diens Burleske maar - zoals hier - in de handen van een virtuoze pianist en gelijkgestemd orkest toch nog net boven zijn eigenzinnige oppervlakkigheid kan worden uitgetild. Desalniettemin blijft het, om Shakespeare hier te citeren, 'much ado about nothing'. Het wordt allemaal geïnspireerd en met groot technisch vlagvertoon gespeeld, daar niet van. De cadens is van Leimer, met de permissie van de componist.

Zowel de pianoconcerten van Leimer als Strauss' compositorische curiosum zijn dus terecht op het concertpodium sterk onderbelicht gebleven. Het is tamelijk raadselachtig dat het gerenommeerde EMI-label zich toch in Leimer interesseerde en dat niemand minder dan Herbert von Karajan met Leimer het Linkerhandconcert in 1954 in Londen opnam. Het was in de 'gouden tijd' van EMI-producer Walter Legge, die met het Philharmonia Orchestra in Londen de wegbereider was van Karajans glanzende carriŤre als mediagenieke sterdirigent.

De kanttekeningen verder daargelaten is dit vanuit het historische perspectief evenwel een belangwekkende en goed klinkende uitgave die hoorbaar zorgvuldig naar cd werd overgezet. Een welkom initiatief van de in Zwitserland gevestigde Kurt Leimer Stiftung (www.kurtleimer.ch).†

Kurt Leimer (links) met Richard Strauss (Foto © Kurt Leimer Stiftung)

index

Home  -  Actueel  -  Audio  -  Muziek  -  Video  -  Boeken  -  Links