Audio-apparatuur

Quad verder in opmars:

Quad 77 systeem

 

© Aart van der Wal, december 1997

 

Zo'n tweeënhalf jaar geleden introduceerde Quad Electroacoustics in Huntingdon in de nieuwe 77 serie een bedieningsscepter, cd-speler, geïntegreerde versterker én o.a. de dynamische 77-10L ('boekenplank')luidspreker. De geslaagde reeks wordt nu verder aangevuld met een losse voor- en eindversterker en -eindelijk!- de FM-afstemmer.


Quad heeft goed gezien dat het modulaire concept nog steeds toekomst heeft en -mits goed opgezet- ook de mogelijkheid biedt om specifieke onderdelen daarvan in de loop der tijd aan
nieuwe technologie of gebruikerswensen aan te passen. Een soort groeidiamant die gelijke tred kan houden met (toekomstige) systeemuitbreiding, multi-roomtoepassingen, ontwikkelingen op Dolby ProLogic- en dvd-gebied, enz. Dit complementaire systeem is berekend op de toekomst, al zie je het er bij eerste beschouwing niet direct vanaf: het is op het Spartaanse af. Maar schijn bedriegt!

Bussysteem

De componenten van de 77 serie worden d.m.v. het zogenaamde Quadlink-systeem met elkaar verbonden. Aldus aangesloten vormen ze een geïntegreerd geheel dat feilloos reageert op alle commando's die via de bedieningsscepter worden gegeven. Platte, korte kabels van een zéér stevige soort met 15-pens connectors zorgen voor de overdracht van zowel de signaal- en
voedingsspanning als de data. Dit concept heeft veel weg van dat van de p.c. met daarop aangesloten printer, modem, joystick, muis, toetsenbord en beeldscherm. En net zo kan de
Quad-software met een hogere versie worden opgewaardeerd! Het is allesbehalve conventioneel...

Voorversterker

Het eerste dat opvalt is dat de voorversterker uiterlijk sprekend lijkt op de 77 geïntegreerde versterker. Innerlijk liggen de kaarten duidelijk anders, want er is nu ook een voorziening (en wat voor een!) voor een mm- of mc-element. De klankregeling lost onze pleidooien weliswaar niet volledig in, maar is veel muzikaler dan wat we standaard bij vrijwel alle merken aantreffen. De tilt-regeling heeft een instelbereik van +3 tot -3 dB en is buiten het muzikale middengebied werkzaam. Het inschakelbare ruisfilter daarentegen vlakt de frequentiecurve in het middengebied geleidelijk af om het signaal vanaf ca. 7 kHz, -3 dB met 6 dB per octaaf eenvoudig weg te filteren. Simpel en effectief. Spetter- en ruisnarigheden die a.h.w. ingebakken zitten in oude opnamen en lp's worden nu effectief onderdrukt zonder de glans van het gehele muzikale parcours gelijk mee te egaliseren. De laagweergave kan vanaf 300 Hz worden versterkt of verzwakt (+ of - 4,5 dB). Tenslotte is er op de phono-ingang naast de vlekkeloos gecalibreerde RIAA-correctie een rumblefilter van 6 dB per octaaf met het -3 dB punt bij 5 Hz. Dat had wat mij betreft vanaf 20 Hz best 12 dB per octaaf mogen zijn, want beneden die frequentie zijn de problemen bij lp-weergave veel groter dan de zegeningen. De opbouw van het binnenwerk is van de bekende Quad-kwaliteit en straalt klasse uit. De onderdelen zijn -en dat is ook weer Quad-traditie!- ondergebracht op een grote, dubbelzijdige printplaat, met de ingangsschakelingen en de elektronica voor de displayfuncties keurig op een aparte print. Geen spoor van de bezuinigingsdrift die alom heeft toegeslagen: ik zal u de onderdelenlijst besparen, maar wees ervan overtuigd dat schakelingen en ic's van hoge kwaliteit zijn en berekend op een lange levensduur bij intensief gebruik. Dat geldt trouwens ook voor de volumeregelaar in 32 stappen, al blijf ik de conventionele traploze instelling toch het prettigste vinden.

In- en uitgangen

De handleiding vermeldt trots dat de voorversterker via de 15-pens busconnector geschikt is voor maximaal 256 apparaten in de Quad 77 serie (of andere apparaten met dezelfde
busconfiguratie). De importeur maant echter terecht tot bescheidenheid: het maximum in de praktijk is 31, maar daar zal toch niemand thuis aan toe komen... Naast de Quadlink-bussen zijn er nog 3 gewone' lijningangen en 1 x phono en 1 x tape (trouwens ook een lijningang), waarvan de gevoeligheid in een handomdraai kan worden aangepast. Quad stelt de muziekbeleving ook hier weer centraal. Dat komen we echt niet iedere dag tegen: phono mc 100, 200 of 400 uV, phono md 1, 3 of 7,75 mV, lijn 1,2 en 3 én tape 100, 300 of 775 mV. Dit neemt véél aanpassingsproblemen in één klap weg. Gegarandeerd dat al die uitbundige cd-spelers (2 V uitgangsspanning of méér bij maximaal 0 dB) plezieriger gaan klinken en de volumeregelaar fors óp kan! Maar ook de signaalsterkte van tuner, analoog cassettedeck, enz. kan op die manier smaakvol worden aangepast. Dit is een niet weg te poetsen voordeel dat uniform toepassing verdient. Er zijn talloze fabrikanten die het allemaal nét even anders doen,
zodat je altijd en eeuwig zit opgescheept met misaanpassingen die een duikvlucht naar de volumeregelaar nodig maken. Er wordt van alles voorgespiegeld, het non-plus-ultra lijkt nog
niet goed genoeg, maar over zoiets elementairs wordt met zevenmijlslaarzen heengestapt. Naast de gebruikelijke pre-out (uitgangssignaal naar eindversterker) is er een tape-uitgang
waarvan de uitgangsspanning gelijke tred houdt met de ingangsgevoeligheid van de gekozen signaalbron. Een record-selector ontbreekt: er kan dus niet naar bron A worden geluisterd, terwijl van bron B wordt opgenomen. Ook een uitgang voor hoofdtelefoon schittert (wéér!) door afwezigheid. Ze willen er gewoon niet aan in Huntingdon!

77 cd-speler

Deze speler van de bovenste plank werd dus al eerder besproken, maar werd weer van stal gehaald om zijn krachten in dit 77 systeem te beproeven. De 18 bit Delta-Sigma chip met
64-voudige overbemonstering blijft toch een van de beste in zijn soort en dat is te horen ook. Al blijf je natuurlijk nérgens als de overige elektronica met losse hand is ingekocht en ingebouwd. In combinatie met de scepter krijgt u alle afspeelfuncties voorgeschoteld die u zich maar wensen kunt. Aardig daarbij is de edit-functie waarmee de naam van de cd-speler kan worden gewijzigd. Wat zinvol is als u meerdere spelers op het systeem aansluit.

77 fm-tuner met rds

Daarop moest wel érg lang worden gewacht, maar het was het waard!. De tuner is alleen te gebruiken in combinatie met het 77 systeem (slim, of niet?) en biedt twee coax-antenneingangen: een voor de eigen buitenantenne en een met lagere gevoeligheid voor de kabel-cai'. Via een druktoets op het frontpaneel kiest u eenvoudig de gewenste
antenneaansluiting. Quad is terecht zeker van haar zaak: deze tuner verdient inderdaad een draaibare antenne! Dat blijkt niet alleen op de meetzender, maar ook in de dagelijkse praktijk. Studiokwaliteit dus, óók via de kabel. Onze bloedeigen Concert Radio-programma's brachten vrijwel cd-kwaliteit in de huiskamer. Met 25 voorkeurzenders kunt u voorlopig vooruit en aangevuld met (automatische) scan-, rds- en mono-functies blijft er eigenlijk niets te wensen over. Iedere preset kunt u een eigen naam geven, wat handig is wanneer zowel de Nederlandse als de Belgische Radio 2 is geprogrammeerd: verwarring wordt voorkomen door ze bijv. met
HSUM 2 en BRT2 te betitelen. De rds-gegevens worden in het display van de scepter duidelijk aangegeven. Afstemming kan keurig in stappen van 50 kHz. Aan de achterzijde bevindt naast de Quadlink bus-aansluiting een extra analoge uitgang voor een cassettedeck o.i.d. Via de achterdeur krijgt u dan tóch nog een vleugje van die ontbrekende record-selector mee (als u althans op deze manier van de radio wilt opnemen)!

707 eindversterker

De 707 is de herziene, verbeterde versie van de alom bekende en gewaardeerde 606 (Luister, juni '93, pag. 56). Met 2x120 W aan 8 Ohm (2x250 W aan 4 Ohm) schoon aan de haak best een krachtpatser, maar voor huiskamertoepassingen heeft u dit vermogen écht niet nodig. U kent de rekensom inmiddels wel! Bij stereo-weergave kunt met minder evengoed uit de voeten (bijv. met de eveneens losse 77 eindversterker met respectievelijk 2x90 en 2x120 W)! Laat u dus vooral niet het hoofd en uw beurs op hol brengen door de afgrijselijkste verhalen die de noodzaak van veel vermogen' zouden moeten aantonen. Dát vermogen heeft dan meer met uw banksaldo te maken. Al is het Rolls Royce-gevoel best wel lekker! De 707 is evenals de 77 pendant niet gebonden aan het 77 systeem en daarmee universeel inzetbaar. Naast de Quadlink-bussenis er dus ook nog een aparte ingang (voor de voorversterker) voorhanden. Aan de achterzijde de Quadlink-bussen, de aparte ingang voor de verbinding met een voorversterker en de aan/uit-inschakelaar. De lichtnetschakelaar en de aansluiting voor een paar luidsprekers rondt het geheel af (voor méér luidsprekers en/of een hoofdtelefoon zijn er schakelkastjes in de handel). De luidsprekeraansluitingen laten iedere gangbare kabelsoort met/zonder banaanstekers toe. Zoals gebruikelijk is ook de 707 onvoorwaardelijk stabiel en voor zover ik het op het gehoor kan beoordelen even neutraal als Zwitserland in de Tweede Wereldoorlog. Op grond van de meetcijfers: volstrekt neutraal!

77 scepter

Inderdaad, u bent met de scepter (afstandbediening is hier echt misplaatst) heer en meester over het Quad 77 systeem. Een waar communicatiecentrum dat in microprocessor-technologie
zowel bevelen geeft als ontvangt. Uw gehoorzame en zeer snelle dienaar zendt de bevelen naar het 77 systeem en ontvangt informatie over de bedrijfstoestand. De scepter schakelt
automatisch over naar de energiespaarstand als er geen activiteit wordt 'waargenomen'. Daar heeft u dus verder geen omkijken naar. U voert het bevel over de talloze (hier écht niet te beschrijven) functies en kunt daarbij putten uit een vracht aan informatie die van het heldere display wordt afgelezen. Met de scepter worden zowel het regelsysteem (master) als de aangesloten randapparatuur (de slaven) bediend. Quadlink zorgt daarbij voor de audiosignalen,
de voeding én de communicatie (dataoverdracht). Het tableau lijkt in het prille begin nogal eenkennig, maar als u de fijnere kneepjes een beetje onder de knie hebt, blijkt het al snel een allemansvriend. Net als bij p.c.'s en video-apparatuur zijn het de duidelijke menu's met een
scala aan vertakkingen die doeltreffend de helpende hand bieden. Met de grote draaiknop op de scepter worden niet alleen volume en balans ingesteld, maar kunt u er ook mee op zoek naar fm-zenders of cd-tracks. De batterijen in de scepter worden via de daarvoor bedoelde aansluiting op de voorversterker opgeladen. Voor normaal gebruik is er altijd meer dan voldoende batterijspanning, mits de scepter bij voorbeeld 's nachts wordt opgeladen. Een lader (de importeur noemt deze bijna liefkozend een mandje) wordt bijgeleverd. Zou het eens anders uitpakken: geen nood, want versneld opladen kan ook. En dan zijn er tenslotte nog de toetsen op de apparatuur. U begrijpt dat met deze scepter iedere denkbare functie kan worden ingesteld en geactiveerd. Het infraroodbereik is zeer ruim, u hoeft zelfs niet op de apparatuur te richten. Het is bijna vanzelfsprekend dat na een korte inwerkperiode' de scepter op de rooktafel voor iedere huisgenoot voor het grijpen ligt. Het gemak dient de mens nietwaar? Het viel dan zwaar om er weer afscheid van te moeten nemen. Van de koffer met wieltjes naar de rugzak!

Conclusie: een klinkend resultaat

Quad heeft altijd groot respect gehad voor stilte (dat is óók muziek!). Dat betekent in de praktijk: geen hoorbare ruis of brom (ook niet op absurde niveaus), geen weglekkende' tuner
op de cd-ingang, geen schakelklikken uit het lichtnet, geen storende invloeden die afbreuk doen aan de muziek of de spraak. Hoogstens een zachte plof bij het inschakelen (rustig aan laten staan, want dat is altijd beter voor de levensduur). Dan is er de uitgesproken muzikale benadering met de tilt- en filterregeling. Dat zijn winstpunten die in haai-end met de regelmaat van de klok en dan vaak ook nog knap arrogant over het hoofd worden gezien. Daarmee is het verhaal nog niet uit, want het moet ook nog mooi, héél mooi klinken. Of eigenlijk helemaal niet klinken: de neutrale behandeling van alle binnenkomende signalen, wáár ze ook vandaan komen. Het is knap lastig om dát te bewijzen. Dat lukt ook niet met een lange rij
meetapparatuur. Omdat mijn kamer audiovriendelijk is en met name voor luidsprekers heb ik er een gewoonte van gemaakt om diverse kamers met uiteraard verschillende akoestische
eigenschappen voor mijn nobel doel te gebruiken. Dan krijg je nog wel geen klankbeeld waarvoor de handen in het vuur kunnen worden gestoken, maar je beschikt daardoor wèl over meerdere bruikbare referentiepunten. Waarbij ik de eindversterker ook nog eens op diverse andere installaties heb aangesloten, omdat er zeker lezers zullen zijn die alleen de 707 overwegen. Kort en goed: het rotsvaste klankbeeld van het gehele systeem én de eindversterker afzonderlijk is van zéér laag tot zéér hoog transparant en open, met een definitie die geen haarbreed lijkt toe te geven aan wat er in de opname ingebakken zit. Er zit echte zijdeglans op de strijkers. Dat geldt ook voor lp-weergave, zónder accentuering van groefruis, precies zoals het naar mijn gevoel zijn moet. Het vermogen van de eindversterker is meer dan riant genoeg om de hevigste sopraan, het diepste slagwerk, de ontzagwekkendste pedaaltonen van het orgel en een brullend koor álles mee te geven om moeiteloos tot leven te komen. Een puntje van kritiek: de handleidingen zijn niet foutloos en ik vind niet dat alle aspecten (en dat zijn er véél!) even duidelijk en uitvoerig worden beschreven. Dat ben ik van TransTec niet gewend en ik heb haar gevraagd er nog eens naar te willen kijken.

___________________________________
Quad 77 systeem:
77 geïntegreerde versterker (niet besproken): f.
77 voorversterker: f.
77 fm-tuner: f.
77 cd-speler: f.
707 eindversterker: f.
scepter: f.

Importeur: TransTec b.v., Rotterdam (tel. 010 4147055)


index

Home  -  Actueel  -  Audio  -  Muziek  -  Video  -  Boeken  -  Links