Audio-apparatuur

Michell Syncro draaitafel

met

Denon DL-304 mc-element

 

© 1999 Aart van der Wal

 

Michell Engineering is gevestigd in Borehamwood, in het Engelse graafschap Herfordshire. Een kleine fabriek die draaitafels nog grotendeels met de hand vervaardigt en ondanks (of juist daardoor?!) de digitale heerschappij een welgevulde orderportefeuille heeft. Het bedrijf levert diverse modellen (Gyro, Mycro en Syncro), alle met een bijpassende arm. Er zijn tenslotte nog tallozen die over een welgevulde platenkast beschikken, terwijl er ook nog een grote schare liefhebbers is die niets moet hebben van d/a-conversie en de (analoge) lp nog steeds als het non plus ultra beschouwen.

Het uiterlijk van de Michell Syncro heeft zeker futuristische trekjes, maar dankzij de toepassing van plexiglas past hij in vrijwel in ieder interieur. De fraai afgewerkte, transparante bodemplaat met de bijpassende stofkap zijn niet minder dan een lust voor het oog. Het plateau is van glas en zwaar genoeg om voor een behoorlijke vliegwielwerking te zorgen, met de motor linksachter en de arm rechts daarvan bevestigd. Zoals gebruikelijk is de motor vast op de bodemplaat verankerd, terwijl arm en plateau onafhankelijk zijn afgeveerd. De dunne aandrijfsnaar vormt de enige verbinding tussen aandrijfmotor en plateau, opdat trillingen en andere ongerechtigheden van het aandrijfmechanisme niet tot het plateau kunnen doordringen en daardoor de muziekweergave en de prestaties van de arm/elementcombinatie negatief kunnen benvloeden. Het aandrijfwieltje heeft twee groeven: een voor 33a en een voor 45 t. p/m. Een kwestie van omleggen, niet z elegant, maar natuurlijk wel effectief. Eigenlijk niet zo gek, want de meeste liefhebbers van klassieke muziek zullen niet of nauwelijks van deze mogelijkheid gebruik maken. Zo bezit ik slechts n zwart schijfje die op 45 t. moet worden afgespeeld (in de jaren zestig een curiositeit: Mahler aan het Welte-Klavier).

Eenvoudige opzet

U kunt de Syncro door uw handelaar laten installeren, maar u kunt dit klusje ook zelf opknappen. Het is niet lastig en bovendien weet u het dan voor een volgende keer, als u misschien gaat verkassen of renoveren. Gooi de verpakking dus nooit weg, want de combinatie draaitafel/arm/element is vrij kwetsbaar en verdient daarom de nodige aandacht en zorgvuldigheid. De fabriek levert bij de Syncro het voor de montage benodigde basisgereedschap en als u zich keurig aan de (Engelstalige) handleiding houdt is het werkelijk een fluitje van een cent. Voor aansluiting op de (voor)versterker zijn er de bekende cinch-stekers die aan de onderzijde van het chassis met een borgschroef kunnen worden vastgezet. Een raadsel is waarom een aardeaansluiting ontbreekt. Znder aardedraad tussen (voor)versterkerchassis en platenspeler zijn er normaliter eerder bromproblemen te verwachten, dan mt, maar de Synchro heeft nu eenmaal geen metalen behuizing en is de arm via de signaalleiding (massa) geaard. Het chassis kan met de drie afzonderlijk instelbare voeten perfect horizontaal worden afgesteld. Een flesje met olie wordt bijgeleverd om het hoofdlager van de nodige smering te voorzien. Het plateau wordt met een borgschroef stevig vergrendeld.

Niet regelbaar

De Syncro is niet uitgerust met toerental(fijn)regeling en stroboscoop ter controle. Maar belangrijker is dat de zware en nauwkeurige synchroonmotor in samenhang met het zware plateau niet gevoelig is voor wisselende belastingen. Verdere controle wees uit dat het toerental ook zeer nauwkeurig is: de afwijking is volstrekt te verwaarlozen. Wat allemaal niet wegneemt dat een toerental(fijn)regeling goede diensten kan bewijzen als u bij voorbeeld met de plaat m wilt musiceren of als u over een absoluut gehoor beschikt. Rumblemetingen toonden Thorens-niveau: lineair gemeten kwam ik met mijn meetplaat niet verder dan de (onvermijdelijke) variatie tussen -47 dB en -55 dB. De meter trilt gemiddeld rond de -54 dB.

Arminstellingen

De bij de Syncro geleverde arm is de lichtgelagerde en universeel toepasbare RB 250 van Rega (in de Gyro en Mycro wordt de RB 300 toegepast). Aangezien de kop met de elementhouder vast met de armbuis is verbonden, is het raadzaam om het element te monteren voordat de arm op de grondplaat wordt vastgezet. Een kaartje wordt bijgeleverd om de fouthoek optimaal in te kunnen stellen. Wat ik miste was een spiegeltje voor de exacte verticale positie van het element t.o.v. de plaat. De naaldkracht wordt met het keurig ontkoppelde contragewicht ingesteld: een halve draai vanaf het balanceerpunt (de naald 'zweeft' dan ca. 1 mm boven de plaat) = 1 gram. Groene markeringen bieden bovendien de helpende hand. De dwarsdrukcompensatie kan met behulp van een schuifje worden ingesteld. Voor de beste prestaties dient de arm/elementcombinatie tijdens het afspelen exact horizontaal te zijn t.o.v. de plaat. In de handleiding wordt daarop danook keurig gewezen.

Prestaties

Duson leverde de speler bij mij af met het Denon DL-304 mc-element. Dit is een van de zeer goede mc's en voor de meeste armen niet echt kritisch. Alleen bij toepassing in ultra-lichtgewichtarmen kan de resonantiefrequentie net iets te hoog komen te liggen. In dit geval lag de resonantiefrequentie bij een zorgeloze 6,5 Hz. Met de zr compliante Stanton 981 ZHS kwam ik hoger uit: 11,5 Hz, maar dat is buiten de gevarenzone. De DL-304 is een hoogvlieger als het op strijkers aankomt: zeer goed gedefinieerd, met zijdeglans. Daarbij is de bas stevig en goed doortekend (daarover straks meer), de cello behoudt het droge karakter. Vivaldi's Vier Jaargetijden, Hndels Concerto Grossi en Rossini's sonates voor strijkers (ASMF op Argo) waren dan ook een lust voor het oor. Elly Amelings Schubertiade (Harmonia Mundi) en Erna Spoorenbergs Mozart-aria's (Argo) bleven moeiteloos op muzikale koers, wat voor veel armen en elementen vaak een regelrechte tour-de-force is. Wat ook door de IM-tests en 90 mu spoorproeven werd bevestigd. De voor de DL-304 benodigde naaldkracht was even hoog (of zoals u wilt: laag) als bij gebruik in mijn Stax-CF9 arm. Het rustige en transparante karakter heeft ook een zegenrijke uitwerking op oudere opnamen: ruis en groefoneffenheden vallen niet extra op. Zo viel er veel te genieten van Solomon en Schwarzkopf (EMI). Plaathobbels en vooral die gemene, korte werden zonder enig probleem genomen: cantilever en element bleven in volmaakte harmonie de grilligheden volgen. De hydraulische armlift werkt vlekkeloos: alleen de dwarsdrukcompensatie zorgt ervoor dat de naald niet precies in dezelfde groef (terug)zakt. Het chassis biedt voldoende ruimte voor een meelopende platenborstel. De draaitafelspindel is hoog genoeg om er desgewenst een platenpuck op te plaatsen.

Extra voorzorgen

Zoals reeds aangegeven wordt het draaitafelchassis keurig afgeveerd, maar daar moet bij de opstelling danig rekening mee worden gehouden. Er kan geen sprake zijn van opstelling op een wankel tafeltje, een slappe vloer of wand, want dan gaat het onherroepelijk mis. De naald zal de groef dan niet meer volgen met overslaan als gevolg. Het chassis kan weliswaar steviger worden afgeveerd (desnoods nog met behulp van schuimrubber opvulstukjes), maar dat is naar mijn smaak dan toch niet de beste remedie. De enig goede oplossing is een stevige ondergrond die niet gemakkelijk kan worden aangestoten, c.q. in trilling wordt gebracht. Dan is er niets aan de hand en werkt het geheel vlekkeloos.

Verschillen

Versterkers en cd-spelers 'klinken' niet allemaal hetzelfde. Soms zijn de verschillen groot, soms klein. Dat er te dien aanzien een relatie met de prijs zou zijn ligt voor de hand, maar vaak is dat in het geheel niet het geval. Ik ken goedkope versterkers die uitstekend, ja zelfs fabelachtig goed presteren en (vrij) dure die ik al na vijf minuten welgemeend het zwijgen opleg. Het komt ook herhaaldelijk voor dat klankverschillen absoluut niet door het prijsverschil worden gerechtvaardigd. Bij luidsprekers is de beoordeling (n veroordeling!) nog hachelijker, omdat het aantal variabelen dan ook nog eens schrikbarend toeneemt. De combinatie van platenspeler, arm en element zit daar ergens tussenin (als het op die manier althans gedefinieerd kan worden). Voor mij staat vast dat er weliswaar hoorbare verschillen zijn tussen de hier aan de tand gevoelde combinatie en andere combinaties in ongeveer dezelfde prijsklasse en bij gebruik van hetzelfde pu-element. Die spelen zich dan voornamelijk af in het laag, zo in de regionen tussen 100 en 500 Hz. De Michell-combinatie blijkt dan een fractie warmer uit de bus te komen, maar wollig of zompig wordt het beslist niet: de doortekening blijft zonder meer goed. Alleen had ik af en toe het gevoel dat het een streepje mnder mocht (bij voorbeeld bij de Hongaarse dansen van Brahms onder Karajan op DG). Bij andere opnamen viel het weer niet op. Op het stabiele, solide klankkarakter valt ook niets aan te merken: de piano (Brahms I, Curzon/Szell op Decca) stt als een huis, k in het openingsdeel met die levensgevaarlijke octaven in de rechter hand. Orkestaccoorden hebben body en impact. De Syncro doet ook een aardige duit in het zakje waar het de ruimte betreft: die komt echt goed mee en krijgt - mits de opname ook goed is - bijna levensechte dimensies. Dat is vooral bij strijkkwartetten, liederenrecitals e.d. goed te horen.

Conclusie

De Michel Syncro hoort onmiskenbaar in de klasse van de goede draaitafels. In combinatie met het Denon DL-304 element is het een begerenswaardig geheel dat veel muzikaal plezier verschaft. Als er al een nadeel is, dan betreft het alleen het onbreken van een toerental(fijn)regeling. Voor de 78 t. enthousiasten geldt natuurlijk dat zij hun heil elders moeten zoeken. Een automatische afslag ontbreekt, maar diegenen die tijdens de muziekweergave in slaap sukkelen moeten sowieso een andere hobby kiezen! De afwerking is subliem, de arm past in de categorie instrumentmakervakwerk. Het design-achtige karakter van het geheel maakt het bovendien allemaal extra aantrekkelijk. Veel fabrikanten van draaitafels en armen maken er een regelrechte sport van om met bijzondere ontwerpen voor de dag te komen. Er zitten juweeltjes bij! Ze vormen minstens een gezond tegenwicht voor die eindeloos saaie zwarte en grijze dozen in de categorie smakeloze stereotorens.


index

Home  -  Actueel  -  Audio  -  Muziek  -  Video  -  Boeken  -  Links