Audio-apparatuur

Uit alle hoeken: Surround

JVC RX-809VTN receiver

JVC AX-A622TN versterker

 

© Aart van der Wal, februari 1994

 

De groeiende belangstelling voor Surround Sound laat de meeste elektronica-fabrikanten niet onberoerd. JVC bracht onlangs in deze categorie een wel zeer fraaie receiver uit. In deze recensie wordt echter ook aandacht besteed aan 'gewone', maar zeer goed presterende AX-A662 versterker.


Geen apparaat om gemakkelijk over het hoofd te zien: bxhxd 43,5 x 15,6 x 39,6 cm. Deze receiver is een zeer stabiele en stille geweldenaar van 2x70 watt (front: links en rechts), 1x40 Watt (front: midden) en 2 x 15 Watt (achter), dit alles aan 8 Ohm. Binnen de gespecificeerde vervormingsgrenzen wordt het vermogen met ruim 15 % overtroffen. Dit is weer typisch zo'n versterker die met achteloos gemak een zeer fraai klankbeeld presenteert.

De eerste de beste cd met Bruckners Achtste (VPO/Karajan op DG) op de B&W 802's bracht een geluidskwaliteit die onmiddellijk aan de even gemakkelijke Quad 66/606 combinatie deed denken. Sublieme hout- en koperblazers, donderende pauken, zeldzame doorzichtigheid in het lage midden, gouden strijkers en een bas die goed los van de luidsprekers komt. De tweede cd met orgelwerken van Bach (Koopman op Archiv) bleek al even superieur: het orgel stond als een rots in de kamer en bij de laagste tonen van het orgelpedaal verhuisden de theekopjes bijna spelenderwijs naar het andere eind van de tafel. De derde cd etaleerde Elly Amelings superieure zangkunst in liederen van Schubert (Philips) met een sublieme helderheid en een overvloed aan details, als fonkelende juwelen. De vierde cd tenslotte toverde Michangeli's Chopin-recital (DG) op zeer realistische wijze ten tonele. En dan heb ik het nog niet over Surround Sound/Dolby Pro Logic, want dat moest, in combinatie met laserdisc en VHS, nog komen! Met de beide 802's in frontpositie en daartussen een Quadral, en achter mij twee B&W Matrix 1's bereikte ik de basisopstelling voor Dolby Pro Logic. In een kamer van 10 x 5 klinkt dat overweldigend. Dat komt echter niet vanzelf: het smaakvol instellen van het volume en de mogelijkheid van signaalvertraging vereisen enige experimentele voorbereiding, waarbij een en ander sterk afhankelijk is van de opname en de muzieksoort. Vermoeiend is deze excercitie niet, want met de afstandbediening kunnen de kanalen vanuit de gekozen luisterpositie afzonderlijk worden ingesteld. Voor het symfonische repertoire gelden weer andere instellingen dan voor een strijktrio. Maar wanneer die experimenten achter de rug zijn en de goede opstelling, luisterpositie en niveau's zijn gevonden (een nauwkeurig klusje), klinkt het allemaal toch behoorlijk realistisch. En doet zich zich de paradoxale situatie voor dat ruimte moet worden gevonden voor niet minder dan vijf(!) luidsprekers, en dat Surround Sound in een kleine(re) kamer nu juist meer effect sorteert, dan in een grote ruimte!

Daar kwam ik een dag later achter, toen het hele experiment in een kamer van maar liefst 110 m2 werd herhaald. Hoe ik het ook probeerde, ik kon precies dezelfde ervaring bij mij thuis (ca. 50 m2) niet meer oproepen. Terwijl in die wel erg forse kamer de meegesjouwde luidsprekers in het niet verdwenen! Ik ben daar nog niet helemaal uit. Een belangrijke vraag: kan er nog gewoon stereo zijn na Surround Sound? Een geruststellend woord lijkt hier op zijn plaats. Surround DPL biedt niet de klankrealiteit die de goede concertzaal van nature of door constructieve aanpassingen al heeft (concertdirecties hoeven nog niet ongerust te worden!). Niet omdat het visuele aspect in de vorm van driedimensionale waarneming ontbreekt, maar omdat de kamer-akoestiek niet door ir. Peutz werd afgestemd en de werkelijkheid ieder surrogaat overtreft. Het 'gewone' stereobeeld was in die beide kamers nauwkeuriger, gedetailleerder. Mar dat kan in andere ruimten of met andere luidsprekers weer anders zijn. Maar spannend is Surround zeker. Jammer dat mij de tijd ontbrak om alle mogelijkheden tot op het bot af te kluiven. Maar dat Surround DPL toekomst heeft: vast en zeker!

FM/AM tunerdeel

Kort en krachtig: een aanzienlijk betere kwaliteit dan het CAI (de 'kabel') te bieden heeft. En - zoals tegenwoordig bijna alle tuners -van alle gemakken voorzien. Digitale uitlezing, 40 programmatoetsen, gemakkelijke afstemming en een duidelijke display. De toch al goede technische doopceel werd op de meetzender gedeelijk nog overtroffen.

Conclusie

Een ruim en fraai binnenwerk, een zeer uitvoerig electronisch regelpaneel, kwalitatief goede componenten, gemakkelijke bereikbaarheid, uitstekende technische prestaties, afstandbediening en een wel zeer avontuurlijke display (te veel om op te noemen!) maken de RX-809VTN receiver een aantrekkelijke keuze voor hen die op zoek zijn naar een goede en stabiele Surround-versterker/tuner.

JVC AX-A662TN versterker

De vermogensspecificatie (continu 2 x 85 Watt aan 8 Ohm) is weer aan de bescheiden kant: bij 0,003 % vervorming haalt de A662 met gemak 100 Watt. Naast de gebruikelijke ingangen (phono mm/mc, cd, tuner, aux, tape 1/2) bevindt zich aan de achterzijde ook nog een instelling met het opschrift 'differential' en 'normal'. Volgens de handleiding wordt in de differential-mode de weergave van cd's nog verder verbeterd, omdat storende componenten in de aarding worden onderdrukt. De cd-signalen kunnen dan nauwkeuriger worden opgepikt. Noch metingen, noch het gehoor konden mij van deze visie overtuigen. Van de Source direct schakeling kan hetzelfde worden gezegd. Wel zo prettig eigenlijk! Het neutrale karakter en de ongevoeligheid voor capacitieve belastingen bevestigen de positieve indruk. Bovendien uitstekende ruisafstanden en overbelastingsgrenzen op alle ingangen, geen schakelklikken en overspraak, een goed subsonisch filter en zelfs een mono/stereo-schakelaar. De schroefklemmen aan de luidsprekeruitgangen laten dikke bekabeling toe. Het binnenwerk toont een zeer ruim bemeten voedingsdeel en kwalitatief hoogwaardige componenten in een zeer geordend patroon. De afmetingen zijn niet gering: bxhxd 43,5 x 17,3 x 44,7 cm.

Conclusie

Zonder voorbehoud aanbevolen en passend bij kwalitatief goede tot zeer goede andere componenten. Opzet en bouw wijzen op een lang en zorgeloos bestaan.

Importeur:: JVC Nederland b.v., Leiden


index

Home  -  Actueel  -  Audio  -  Muziek  -  Video  -  Boeken  -  Links